JULY 4th MỪNG NGÀY ĐỘC LẬP HOA KỲ

*JULY 4th MỪNG NGÀY ĐỘC LẬP HOA KỲ
*THỜI SỰ ÁC LÊN NGÔI ĐÈ BẸP CÔNG LÝ & SỰ THẬT

*BẢN TIN NỔI BẬT HÔM NAY:

1-BIẾM-MINH HỌA

2-CLIPS QUAN TRỌNG:

*Mừng Ngày Lễ Độc Lập Năm Thứ 244 Của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ…2020
*BIẾT BAO NGƯỜI RƠI NƯỚC MẮT TIỄN BIỆT CHA ĐHN
* TT Trump thẳng tay dập Joe Biden, đè bẹp phe Dân chủ cực tả
* NYPD Retreat, Clear the way for a new #CHAZ in #NewYork
* SO FINE MUSIC PERFORMANCE for TRUMP 2020

3-FACEBOOK

* VN LÀ MƠ ƯỚC ĐỂ SỐNG CỦA NHIỀU NGƯỜI.THẦY GIÁO CHƠI HỌC SINH TRONG LỚP HỌC
* Thần Trump – Cười pể pụng luôn!
*TRỜI CAO CÓ THẤU?
*TẾU CHUA Hội Thi kể chuyện Bác Hồ

4– BẢN TIN QUANG TRỌNG CẦN BIẾT

*MỪNG NGÀY ĐỘC LẬP MỸ
* TC: THẦN THÁNH ĐÃ TRỐN BIỆT KHI TƯỢNG QUAN ÂM BỊ NỔ TUNG..
*NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY MÀ ĐAU ĐƠN LÒNG
* Bài viết của Đoàn Dự ở VN
*THƯ GỬI CON
* BUÔN NÔ LỆ kiểu mới trong thời đại văn minh
*LUẬT LẠ ĐỘC NHẤT Ở VN
*BS TRẦN CÔNG BẢO: Nursing Home – Viện Dưỡng Lão
*VÀM CỎ ĐÔNG

*KÍNH MỜI GHÉ THĂM WEB MỚI
https://hangoc2020.blogspot.com/

6-SA CHI LỆ GIỚI THIỆU TÁC GIẢ TÁC PHẨM NHIỀU THI SĨ

*QUÝ THI SĨ GÓP MẶT HÔM NAY:

*TRẦN QUỐC BẢO * TRẦM VÂN * THANH THANH *
* C.M * NGUYỄN NHƠN * LÝ ĐỨC QUỲNH *
ĐỖ CÔNG LUẬN * HÀN THIÊN LƯƠNG * VIỄN KHÁCH
*ĐẶNG QUANG CHÍNH * KIỀU PHONG *SA CHI LỆ * *THU.T *

***
7-DÒNG THƠ XƯỚNG HỌA, QUÝ THI SĨ:

*CAO QUANG SAU * LÝ ĐỨC QUỲNH * LÊ CẢNH TIẾN
*MAI XUÂN THANH * THY LỆ TRANG * NHƯ THU * MINH THÚY * SONGQUANG * THANH HÒA *PHƯỢNG HỒNG * NGUYỄN T MỸ NGỌC * SÔNG THU *MAI XUÂN THANH * TRẦN NHƯ TÙNG * THANH TRƯƠNG * THANH SONG KIM PHÚ *

***
*BIẾM-MINH HỌA
***
*Mừng Ngày Lễ Độc Lập Năm Thứ 244 Của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ…2020


***
*Người dân khóc chia tay Lm Đặng Hữu Nam về tòa giám mục


***
*TT Trump thẳng tay dập Joe Biden, đè bẹp phe Dân chủ cực tả

***
*NYPD Retreat, Clear the way for a new #CHAZ in #NewYork


***
*SO FINE MUSIC PERFORMANCE for TRUMP 2020: PRO-TRUMP GIRL BAND PERFORMS “KEEP AMERICA GREAT” AHEAD OF TULSA RALLY
Pro-Trump Girl Band Performs ‘Keep America Great’ Ahead of Tulsa Rally


***
*FACEBOOK:
Vuong Phuong Le

VN LÀ MƠ ƯỚC ĐỂ SỐNG CỦA NHIỀU NGƯỜI.THẦY GIÁO CHƠI HỌC SINH CẤP 2 NGAY GIỜ RA CHƠI VÌ HỌC TẬP ĐẠO ĐỨC HCM

VN LÀ MƠ ƯỚC ĐỂ SỐNG CỦA NHIỀU NGƯỜI.THẦY GIÁO CHƠI HỌC SINH CẤP 2 NGAY GIỜ RA CHƠI VÌ HỌC TẬP ĐẠO ĐỨC HỒ BẢ CHÓ

Posted by Vuong Phuong Le on Thursday, 2 July 2020

Son Nguyen
Đặc biệt chỉ có đầu óc phi thường như hồ chí minh . mới đào tạo được lớp trẻ tài ba thế này. Trăm năm trồng người.

Trang Trân
Bữa xem clip này tưởng học sinh với nhau ai dè thầy giáo đốn mạt
***
*ĐAU LÒNG KHÔNG?
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=896106854248493&set=a.114281955764324&type=3&theater
***
Thần Trump – Cười pể pụng luôn!

(Quá khứ)

Một bài viết về TT Trump lụm trên FB toàn bằng vần T… đọc xong

líu “quíu” lưỡi, cười pể pụng luôn!

Thời thế tạo Thần Trump – tụi truyền thông thổ tả, tụi thiên tả thối tha, tồi tệ, trăm thằng trăm tưởng Trump thua … Thùng, thùng, thùng … Trump trở thành tổng- thống, tụi truyền thông thổ tả tức tối tố Trump tư tình “Tọt-my” (Stormy). Tụi truyền thông thổ tả tung tin thất thiệt, tòng theo tụi thiên tả thối tha, ti tiện toan tính tìm thế triệt Trump, tố Trump tư thông thằng “Tin” (Putin) . Tức thật, Trump than trời, Trump tweet tới tấp, Trump ta thán trên TV. Tuy thế Trump tự tại, Trump thẳng thắn, Trump trong trắng, tiếng than tới Trời, Trời thương, Trump trắng tội. Tụi truyền thông thổ tả, tụi thiên tả thối tha, ti tiện tức tối thâm tím tâm tư, trơ trẽn, trắng trợn tiếp tục tố Trump tới tấp – triệt tường thành (border wall) Trump, truy tìm thuế Trump, tống trát tòa (subpoena) tới Trump, … Tụi truyền thông thổ tả, tụi thiên tả thối tha trở thành tâm-thần tố thiên tai tại Trump [1], tù tội tại Trump [2], trăm thứ tại Trump. Thiệt tình! Thua tụi tăm tối, thối tha, tồi tệ, ti tiện!

(Hiện tại)
Trên thương trường, Trump thấy tình trạng thua thiệt tại thằng Tàu – thằng Tàu thuổng (ăn cắp) thành tựu trí tuệ (intellectual proprerty), tung tiền thâu tóm thị trường, thương thuế (thuế thương mại = quan thuế = tariffs) thất thu, thâm thụt. Trump thâm thù thằng Tàu – tựa tướng tài, Trump từ từ tạo thế trận, trầm tĩnh, thận trọng tiến thủ, táng thằng Tập. Trước tiên Trump tăng thương thuế, Tập trả thù (tit for tat). Tuy tăng thương thuế tụi Tàu, Trump tha thiết trao tiền tỉ tài trợ tới thị trường thiệt thòi [3]. Trump thôi thúc Tập thương thuyết, Tập thuận thảo, Trump tin tưởng, tạm thời thôi tăng thương thuế. Trời! Tập, thằng Tào Tháo, Tập tham, Tập thâm, Tập thậm thà thậm thụt, Tập tráo trở, thôi thương thuyết. Thách thức Trump? Trump tăng thêm thương thuế, thị trường tiêu thụ Tàu thiếu thốn trầm trọng, Tập thất thần … thì tại trung tâm tụi tham tàn tên thái-thú thủ Trọng teo, Trọng tê tái. Thảm thương!

(Tương lai)
Thần Trump tiếp tục trổ tài tung thiên tán Tập tới tấp, tả tơi, te tua, tống táng thằng Tàu, triệt tiêu Triều Tiên, tóm tụi thiên tả thối tha, ti tiện (deep state/stingy swamp), tát tai tụi truyền thông thổ tả, thiếu thiện tâm, tụi truyền thông thổ tả thất thểu, trốn tránh, thin thít, thật tầm thường. Tận thế?!
Trum thắng to, Tập thua thê thảm, Tàu tắt thở, tiêu tan, thôi thế thì thủ Trọng tiêu tùng, Tây-Tạng thoát Trung. Tuyệt!
Thừa thắng ta tiến tới thị trấn Thủ Thừa, tiếp thu Thủ Thiêm, thẳng tới tỉnh Thừa Thiên, toàn thể thành trì tụi tham tàn thất thủ, tụi tướng tá, thủ tướng, thái thú Tàu tìm thế thoát thân, ta thần tốc tiến thẳng …
Lụm!
Tác giả là ai mà qúa thông minh dí dỏm!
***
*Hội Thi kể chuyện Bác Hồ

Hôm nay thằng con trai hắn đi học về, khoe được nhà trường cấp giấy khen vì đoạt giải nhất trong hội thi kể chuyện về bác. Hắn ngạc nhiên lắm, con hắn bé bằng tí, mới học lớp 4, biết gì về bác mà kể. Nhưng thằng bé nói : Con chỉ toàn bịa thôi, vậy mà ai cũng vỗ tay, nhất là cô giáo chủ nhiệm. Còn cô hiệu trưởng thì cho các bạn Cờ Đỏ đi kiểm soát xem bạn nào không vỗ tay thì tát vào mặt hay ghi tên vào sổ. Hắn hỏi: Con kể thế nào mà đoạt giải nhất. Nó bảo: Các bạn khác thì kể toàn mấy chuyện đã học trong sách, ai cũng biết rồi. Còn con tự bịa ra chuyện không có, cho nên ai cũng thích. Con kể thế này:

– Bác hồ rất siêng năng tập thể thao. Hồi ở hang Pác Bó, ngày nào bác cũng chui ra khỏi hang để tập. Chỉ trừ ngày mưa là bác không tập thôi, vì bác sợ sét đánh. Nhờ bác tập thể thao đều đặn, nên ngực bác có 6 múi. Sau này vì bận việc nước, bác bỏ không tập nữa, nên giờ ngực bác chả còn múi nào…

– Bác hồ rất yêu cá cảnh. Tại nhà sàn của bác có xây một cái ao nuôi cá. Hàng ngày dù bận trăm công ngàn việc nhưng bác vẫn tự tay cho cá ăn. Trước khi cho ăn, bác chắt lưỡi kêu chóc chóc chóc, đàn cá bu lại, bác mới nhẹ nhàng rải thức ăn xuống cho cá. Bác bảo: Cá cũng như phụ nữ khó tính, khi cho ăn phải nhẹ nhàng, không được đổ nguyên cái xô thức ăn xuống, làm cá sợ, cá ăn không ngon miệng. Do đó đàn cá rất yêu kính bác. Sau này khi bác mất, người khác lãnh trách nhiệm cho cá ăn cũng chắt lưỡi kêu chóc chóc chóc, nhưng đàn cá nhận ra không phải tiếng của bác, nên chúng buồn bã bỏ ăn, mấy ngày sau thì nổi lên vì chết đói, khiến cho hôm đó các đồng chí phục vụ tại nhà sàn được một bữa no nê.

– Hồi còn làm chủ tịch nước, bác vẫn cải trang để đi thăm dân cho biết sự tình. Một hôm, bác vô chợ Đồng Xuân giả làm người đi chợ mua thịt heo. Thấy bà hàng thịt bán quá giá niêm yết, bác mới nhẹ nhàng hỏi sao bán mắc thế. Bà hàng thịt vì không biết là bác nên mới chửi thề, lấy giấy và hộp quẹt ra đốt phông lông, vừa đốt vừa chửi: Mới mở hàng đã có cô hồn tới ám, muốn mua rẻ thì lên ti vi mà mua.

– Con còn định kể thêm mấy chuyện nữa thì cô Hiệu Trưởng chạy ra bảo: Thôi được rồi. Em được hạng nhất rồi, em đừng kể nữa, cô hồi hộp lắm….

Hắn xoa đầu khen con hắn giỏi lắm. Nhưng vợ hắn đang ngồi may gia công gần đó quắc mắt lên:

– Con nó nói điêu vậy mà anh khen. Khen thế là giết nó. Trẻ con như tờ giấy trắng mà anh lại đi khuyến khích trẻ thói điêu ngoa. Làm thế chúng sẽ quen dần đi với sự dối trá, lớn lên sao trở thành người lương thiện?

Hắn cãi:

– Trong sách giáo khoa dạy cho con nít còn nhiều chuyện bịa trắng trợn hơn nữa, sao em không nói? Ai đời trời lạnh lại đi hơ cục gạch cho nóng lên rồi ôm ngủ, nó phỏng cả buồi, cả giái ra ấy chứ. Rồi có thằng già tiến sĩ nào đó còn lên ti vi thuyết giảng là bác hồ biết 29 thứ tiếng. Chúng nó nói láo về bác như thế mà có đứa nào dám phản đối đâu. Mấy thằng người lớn ngồi nghe cũng thế, biết là xạo, nhưng vẫn giả bộ chăm chú nghe, giả bộ vỗ tay, giả bộ tin là thật. Hỏi em xã hội như thế, đứa nào cũng gù, em bắt con em phải thẳng lưng, thành ra nó bị khuyết tật từ năm lớp 4 à? Vợ hắn đốp lại:

– Như em lúc đi dạy, không chịu gù theo, cứ thẳng lưng, bị đuổi việc có sao đâu. Em vẫn sống và bây giờ vẫn hài lòng với sự “khuyết tật” của mình để được làm người tử tế.

Biết là cãi không lại vợ, hắn bỏ vào phòng. Nằm một hồi hết tức, hắn nhớ lại lời thằng con kể chuyện mà cười rinh rích, nhất là đoạn bác chỉ cách cho cá ăn. Làm sao mà bác biết trước được mấy chục năm sau sẽ có một con mụ chủ tịch quốc hội nóng nảy, khi cho đàn cá của bác ăn, đã quăng nguyên cái xô thức ăn xuống nước, khiến cho ít nhất 2 con cá bị tử vong do chấn thương sọ não. Không lẽ đây lại là một truyền thuyết về tài tiên đoán của bác, để có thể bổ sung thêm vào cuốn “Vừa đi đường vừa kể chuyện” do thằng tác giả mất dạy nào đó đã cả gan bịa ra những chuyện không có, rồi gán ghép cho bác hồ hơi bị kính yêu của chúng ta.

Loc Duong
***
* 4- BẢN TIN QUANG TRỌNG CẦN BIẾT

*MỪNG NGÀY ĐỘC LẬP MỸ* TC: THẦN THÁNH ĐÃ TRỐN BIỆT KHI TƯỢNG QUAN ÂM BỊ NỔ TUNG..Bức tượng Phật có tên Tích Thủy Quan Âm, cao 57,9 m, tượng được tạc dựng trên vách núi, hậu điện chùa Hoàng An, thuộc huyện Bình San, thành phố Thạch Gia Trang, Hà Bắc, nước Tàu. Ngoài việc là một địa điểm thu hút du khách, người dân khu vực này cũng thường xuyên tới đây bái Phật. Chùa Hoàng An cũng là một trong những danh lam thắng cảnh, và là địa điểm bảo vệ văn vật trọng điểm của tỉnh Hà Bắc. Mới đây “Hoàng đế đỏ” Tập Cận Bình đã đã cho nổ Tượng Phật Bà Quan Âm bay đầu để dân Tàu dành thì giờ thờ cúng Mao xến xáng!
***
*NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY MÀ ĐAU ĐỚN LÒNG
* Bài viết của Đoàn Dự ở VN
Bài viết của Đoàn Dự ở VN
Thưa quý bạn,
Putin lên làm vua nước Nga một cách trái khoáy, chẳng cần nhờ Mỹ giúp sức. Tập Cận Bình lên làm vua nước Tàu “suốt đời” cũng chẳng cần nhờ Mỹ giúp sức. Đằng này “Mỹ” lên làm vua có 4 năm hay 8 năm thì đánh phá lên đánh phá xuống và rêu rao ầm ỹ: ấy, he “đi đêm” nhờ Nga đấy.
Bây giờ sắp đến bầu cử lại rêu rao: ấy, he “đi đêm” nhờ Tập Cận Bình đấy. Thật là nhục nhã, chẳng lẽ Nga và Tập là cha nước Mỹ, có quyền can dự vào nội tình nước Mỹ hay sao? Rêu rao như vậy mà không biết nhục với thế giới.
Còn quý vị “chống Trump đến cùng” thì tôi xin có ý kiến như thế này: Pro hay Anti là quyền của quý vị. Dù Trump có ăn nói hàm hồ, nay thế này mai thế khác, cao bồi, du đãng đủ thứ hết, song nghĩ cho cùng, ông ta vẫn là cây cột chống trời, ngăn cản TC cho cả thế giới. Ông Biden không phải ngu dại nhưng chủ trương của đảng DC là thiên tả, TC lại quá gian manh, nếu ông Biden thắng cử, con đường của ông ta và đảng DC sẽ dẫn tới việc TC chiếm được nước Mỹ và thống trị toàn thế giới. Đừng nghĩ ông Biden, bà Pelosi và những nhà lãnh đạo đảng DC là những người tài ba lỗi lạc hơn ông Trump, có thể đưa nước Mỹ đến “great again”. Không phải vậy đâu, nếu tài giỏi tại sao lại quỳ gối trước bàn thờ gã Floyd trộm cướp một cách nhục nhã, và bây giờ lại rêu rao ông Trump “đi đêm” với Tập Cận Bình?
Lá phiếu của quý bạn sẽ góp phần khiến ông Trump có còn trụ lại ở trong Nhà Trắng để tiếp tục sự nghiệp chống Tàu được nữa hay không, xin quý bạn hãy suy nghĩ thật kỹ. Năm 1963, chỉ vì tức giận, chúng ta biểu tình, giết béng ông Diệm đến nỗi ông HCM mừng rỡ: “Vậy là miền Nam không trụ lại được nữa rồi”. Bây giờ, chỉ vì tức giận ông TT cao bồi, du đãng, chúng ta sẽ giúp TC chiếm được nước Mỹ và thống trị cả thế giới.
“Chim xa rừng còn thương cây nhớ cội”, vì chút tình đối với cái đất nước VN nhỏ bé trước nạn ngoại xâm, và chút tình đối với quê hương thứ hai hùng mạnh từ thời lập quốc của quý bạn, bạn nên suy nghĩ thật kỹ chứ đã mất nước vào tay TC thì ngàn đời khó thoát ra nổi.
Hãy nhớ cho kỹ: Biden và Pelosi chả là cái quái gì hết, cả đảng DC thiên tả đang đi lầm đường. Ngày trước Bill Clinton và mấy TT tiền nhiệm đã lầm lẫn nuôi con cọp sắp chết đói TC, đưa nó vào WTO và LHQ. Bây giờ nó mạnh hơn Mỹ, đang quay lại sơi thịt Mỹ. Hãy để ông Trump có thêm thời gian chống lại nó. Không bắt buộc phải đánh nhau đâu, như Đài Loan đấy, TC chiếm cái một dễ như ăn cơm với thịt kho tàu nhưng đã chiếm nổi đâu, có Mỹ nó đâu dám chiếm. Nếu ông Biden lên, nó chiếm cái rụp cả VN và Đông Nam Á nữa.
Bậc thượng trí thì người ta chưa nói đã hiểu. Bậc trung trí, người ta nói thì hiểu. Còn hạng hạ trí, người ta nói như chòi vào lỗ tai cũng chẳng hiểu. Tôi mong tất cả chúng ta đều là các bậc thượng trí.
Thân mến,
ĐD
***
*Bức thư gởi con:

Con trai của bố mẹ,
Mười sáu năm trôi qua! Câu chuyện xẩy ra vào năm 2004, bố không nhớ rõ ngày tháng, nhưng nếu chịu khó tìm lại hồ sơ thì cũng ra thôi. Nhưng để làm gì? Tha cho bố chi tiết thiếu sót đó! Tuy nhiên, nếu không nhắc lại chuyện này cho con, bố sẽ trở thành người vô ơn và điều đó không chấp nhận được.
Buổi sáng sớm, khoảng 05:00 bố thức dậy, chuẩn bị đi làm, thì con gọi điện thoại. Không làm gì con gọi sớm như thế, chắc là chuyện không vui? Ra phòng khách nói chuyện để tránh khuấy động giấc ngủ của mẹ.
– Bố ơi, con đang ở nhà thương, và chuẩn bị mổ. Bác sĩ yêu cầu bố đến ký giấy cho phép, và phải mổ ngay trong vòng hai tiếng!
Thật là tin sét đánh! Từ nhà đến thành phố Eugene nơi con đang học, lái xe nhanh nhất cũng hai tiếng! Bố cho mẹ biết, và nhanh chóng lên đường. Mới ngày hôm qua con còn mạnh khoẻ, thế mà chỉ vài tiếng đồng hồ sau đã ra nông nỗi này! Không phải tai nạn lái xe, con không uống rượu, chỉ qua một cơn nhức đầu, nhức đến muốn nổ tung ra. Và người bạn roomate vội chở vào cấp cứu, bác sĩ cho biết con sẽ phải giải phẫu … Trước đó vài ngày con đi nha sĩ, theo bác sĩ con bị nhiễm trùng nặng “severe bacterial infection” và đưa lên óc, làm tắc mạch máu.
Chưa bao giờ bố lái xe nhanh như thế, trên xa lộ liên bang I-5 kim tốc độ chỉ quá mức cho phép, nhưng sao vẫn thấy chậm? Khi gần đến nơi, xe bị cảnh sát Eugene đón đầu, có lẽ họ được thông báo trước bởi cảnh sát trên đường đi qua? Người cảnh sát rất lịch sự, dùng loa phóng thanh yêu cầu không được ra khỏi xe, và tốn khoảng gần 5 phút cho ông ta check trên máy vi tính. Chao ơi, 5 phút đúng là thiên thu!
– Bạn có biết là lái xe quá vận tốc cho phép không?
– Dạ thưa biết! Nhưng xin ông cho tôi trình bầy nhanh chóng.
– OK.
Sau khi nghe câu chuyện, vẫn chưa tin cho lắm. Ông ta hỏi, bố có biết tên bệnh viện sẽ đến không? Dĩ nhiên là biết. Cẩn thận hơn, còn hỏi tên và DOB của con, để xác nhận với nhà thương.
– Sacred Heart Medical Eugene, thưa ông. Lại thêm một thời gian để ông ta xác nhận với bệnh viện. Bố chỉ biết ngồi gục trên tay lái cầu nguyện ơn trên.
Sau khi gọi máy, người cảnh sát hỏi bố có biết đường đến đó không? Làm sao biết được! Bố chỉ biết trường con học thôi. Thế là viên cảnh sát không những không phạt, mà còn nói:
– Xin lỗi tôi đã làm mất thời gian của anh! Bây giờ anh hãy chạy ngay sau xe tôi. Xe cảnh sát hú còi, đèn cấp cứu mở, và xe bố cứ thế mà theo, vượt qua mọi đèn đỏ, chỉ vài phút sau đến bệnh viện.
Hình ảnh đẹp quá phải không con? À một chi tiết quan trọng khác, trên đường đưa bố đi, ông ta đã gọi, cho bệnh viện biết bố của con đang đến. Nếu thời gian chậm, bác sĩ cứ việc tiến hành ca mổ và bố sẽ ký giấy tờ sau vài phút nữa. Nhờ vậy con mới được đưa vào phòng mổ kịp thời.
Bố không có thời giờ và tâm hồn đâu để xin tên người Cảnh sát tuyệt vời đó. Nhưng bài viết này xin để vinh danh tất cả các anh/chị cảnh sát Hoa Kỳ, với tấm lòng biết ơn của gia đình chúng ta.
II.
Con tốt nghiệp University of Oregon, thêm hai năm sau đại học tại Parsons The New School For Design, 16 năm cư dân New York. Con biết, nếu không vào bệnh viện mổ kịp, không trải qua vài tháng phải đeo ống trực tiếp truyền penicilline vào tim, thì giờ này chúng ta đã không còn bên nhau trong cuộc đời này.
Ai đã gọi điện thoại báo bệnh viện cứ đưa con vào mổ, và bố sẽ ký giấy tờ sau? Nếu không phải là anh nhân viên Cảnh sát? Lúc đó, bố còn hồn vía đâu mà nói chuyện với bệnh viện? Chưa kể, dễ gì họ tin? Chuyện gì sẽ xẩy ra nếu bố đến không kịp trong hai giờ đó? Đành rằng con người ta sống chết có số! Nhưng con ơi, Thượng Đế đã gửi người Cảnh sát đó đến đúng lúc để cứu con khỏi tay tử thần!
Con của bố mẹ,
Bố mẹ biết con còn trẻ dù đã gần 40, với bố mẹ, thì lúc nào con cũng vẫn là bé nhỏ. Bố mẹ biết con không thích chính trị, ham mê thể thao, nhưng có lẽ con học tại những ngôi trường liberal, cho nên không thích Tổng thống Donald Trump. Bố mẹ tôn trọng suy nghĩ của con. Nhưng, bài viết này không phải để thuyết phục con bỏ phiếu cho Tổng thống Trump. Bố mẹ tôn trọng quyền tự do của con.
Trong những ngày gần đây, qua cái chết không mong muốn của một người da đen, anh George Floyd, và mới đây lại thêm một nạn nhân khác tại Goergia anh Rayshard Brooks. Nước Mỹ dưới sự xách động của một nhóm người trẻ, cực tả, biểu tình, đốt phá, thậm chí chiếm đoạt cả một khu phố 6 blocks ở Seattle. Họ đòi giải thể, cắt giảm ngân sách dành cho cảnh sát … Bố không thể ngồi im mà không viết. Dù phải chết, bố cũng sẵn sàng. Mục sư Martin Luther King để lại cho chúng ta lời khuyên vàng ngọc, “Bi kịch lớn nhất không phải sự áp bức và tàn ác của kẻ xấu, mà chính là sự im lặng của người tốt”. (The ultimate tragedy is not the oppression and cruelty by the bad people, but the silence over that by the good people). Không dám nhận mình là người tốt, nhưng dù là người bình thường cũng không thể câm lặng!
III.
Nhiều người trên nước Mỹ đang là nạn nhân! Nhất là những người trẻ, giòng nhiệt huyết trong họ đã bị bọn “kên kên chính trị” lợi dụng. Mọi nguyên tắc công bằng đều bị đảo ngược! Một người có thành tích không mấy tốt đẹp, nhưng anh ta chết đúng giờ hoàng đạo (giờ tốt), lại thêm mầu da đen, ngay trong mùa bầu cử. Thế là nhanh chóng được phong thánh, ứng cử viên Tổng thống 2020 Joe Biden quỳ lạy; cựu Tổng thống Obama quỳ lạy; đương kim Chủ tịch Quốc hội Nancy Pelosi quỳ lạy, một đống Dân biểu, Thượng nghị sĩ Dân chủ quỳ lạy. Đúng là trò hề của đám diễn viên kệch cỡm. Con hãy tự hỏi, bao nhiêu quân nhân Mỹ hy sinh trên chiến trường Afghanistan, bỏ mình nơi Iraq, có ma nào đến quỳ lạy đâu? Ngay trên nước Mỹ, đám tang của những cảnh sát hy sinh vì nhiệm vụ cũng rất âm thầm, ngoài những giọt nước mắt của thân nhân, người goá phụ nức nở ôm lá quốc kỳ phủ áo quan, con thơ đứng chào vĩnh biệt! Giá trị về anh hùng ngày hôm nay, chẳng khác gì một hài kịch trên sân khấu!
– Ứng cử viên Joe Biden ví von cái chết của anh George Floyd ảnh hưởng đến thế giới còn nhiều hơn cả chuyện cố Mục sư Martin Luther King bị ám sát! So sánh không một người công chính nào có thể chấp nhận được! Nữ Bác sĩ Alveda Celeste King, là cháu ruột của cố Mục sư Martin Luther King, đã nói về trình độ và tư cách Joe Biden như sau, “Ông ta xa rời với thực tế, khi so sánh cái chết của George Floyd trong tuần qua, tạo ra một ảnh hưởng lớn trên toàn thế giới, hơn cả chuyện cố Mục sư Martin Luther King bị ám sát năm 1968!” (Out of touch with reality,when he suggested that the impact George Floyd’s death has made on the world in recent weeks had perhaps been greater than that of the 1968 assasination of Dr. Martin Luther King!)
Trong bất cứ một xã hội nào, cũng đều có người tốt kẻ xấu. Cảnh sát cũng thế, 99.09% là những người tốt, làm việc ngày đêm để bảo vệ cho chúng ta. Tại sao lại chọn một hành vi quá tay, đáng tiếc, của 0.1% mà đòi loại bỏ toàn bộ đơn vị? Trật tự xã hội sẽ bị đảo điên, cái vô lý và mất chính nghĩa của những cuộc biểu tình ồn ào hôm nay chỉ là tạm thời. Mọi người sẽ tỉnh thức sau cơn mộng du!
* Rồi đây ai sẽ bảo vệ cho cuộc sống của chúng ta? Bản tin trên tờ Daily Mail, ngày Thứ tư 17/6/20 ghi nhận, “Trong 28 ngày qua ở Thành phố New York có 38 nạn nhân bị giết, tội phạm gia tăng” (Murders in New York city continue to surge with 38 killings in the past 28 days). Đừng quên, thành phố nơi con ở ông Thị trưởng Bill de Blasio vừa đề nghị sẽ cắt giảm 1 tỷ đô la trong ngân sách cảnh sát!
Nhật báo Wall Street Journal, trong mục “Today” ký giả Dan Henninger viết, “Trong ba tháng qua rõ ràng mô hình đô thị tiến bộ thất bại về chính trị và thiếu tính liên tục … Kết quả đáng buồn các người trẻ, những người về hưu khá giả bỏ đi, thành phố càng ngày càng trở nên chia rẽ … Giữa những người khá giả có thể chi trả cho sự bất tài về chính trị và cư dân nghèo sẽ bị tụt lại phía sau”. (In just three months it has become clear that modern urban progressivism is politically incompetent and intellectually incoherent … The unhappy result as young families and well-off retirees leave is that these cities will increasingly become more divided … Between upscale progressive singles able to afford the political incompetence and the residents of the inner-city neighborhoods that will fall further behind). Đúng như thế, người giầu sẽ có cuộc sống bình yên, không cảnh sát họ sẽ thuê an ninh riêng, nhưng lấy ai bảo vệ người nghèo? Trộm cướp, tệ nạn xã hội sẽ mọc lên như nấm sau cơn mưa!
Tựa đề đăng trên CNN ngày 16/6/20, ký giả Christina Maxouris viết “Trong những ngày gần đây,nhiều cảnh sát trên nước Mỹ bỏ việc” (Police officers across the US have quit their jobs in recent days). Chúng ta hãy xem con số do CNN cung cấp:
– Thành phố Minneapolis ít nhất có 7 sĩ quan cảnh sát từ chức. Hằng chục sĩ quan khác đang làm thủ tục nghỉ việc.
– Thành phố Atlanta có 8 sĩ quan xin nghỉ việc, riêng trong năm 2020 mỗi tháng có khoảng 2 đến 6 cảnh sát viên rời nhiệm sở.
– South Florida, có 10 cảnh sát viên trong lực lượng đặc nhiệm SWAT rút lui. Họ không thể chấp nhận ngành cản sát bị chính trị hoá bởi đám “kên kên chính trị”. Họ cũng rất bất mãn về việc Cảnh sát trưởng ra quỳ gối cùng đám biểu tình.
– Buffalo, New York, có 57 cảnh sát viên từ chức. Họ bất mãn về việc xử phạt hai đồng nghiệp trong khi làm nhiệm vụ, cảnh sát đẩy một người đàn ông 75 tuổi chống lại lịnh rời bỏ vị trí biểu tình, người đàn ông này ngã xuống đường vì bị đẩy.
<https://www.cnn.com/2020/06/ 16/us/us-police-officers- resigning/index.html>
IV.
Người Mỹ có câu, “Mọi việc xẩy ra đều có nguyên nhân” (Everything happens for a reason). Thần Công lý trên đất nước Hoa Kỳ hình như đi vắng lúc này? Bọn “kên kên chính trị” đã cướp đi chân lý, chúng gào thét đòi công bằng qua những đòi hỏi bất công. Chúng đòi đập phá toàn bộ ngôi nhà chỉ vì một lỗi nhỏ. Nhưng chỉ riêng trong năm bầu cử này thôi, xáo trộn xã hội là đồng minh của kẻ biết trước là mình sẽ thua. Người Việt chúng ta có câu, “Ăn không được thì phá!”
Mỗi người công dân chân chính hãy luôn nhớ: Nếu vì bất cứ lý do gì chúng ta bị cảnh sát bắt, xin đừng quên pháp luật yêu cầu mọi người không được chống đối. Nếu cảnh sát làm sai, sẽ có luật sư đưa họ ra toà. Chống đối người thi hành công vụ là việc làm sai trái ngay từ khởi đầu. Lý do xẩy ra thảm trạng nằm ngay ở điểm quan trọng này. Xem lại video chiếu cảnh anh Rayshard Brooks, bị bắt tại Georgia vừa qua, chúng ta thấy rõ ràng, anh ta có nồng độ rượu quá mức cho phép, chống đối khi bị cảnh sát còng tay, hai bên vật lộn, cướp súng điện của cảnh sát, bỏ chạy, và chĩa súng điện về phía cảnh sát … Không thấy ai nói gì về điều này cả. Họ chỉ tập trung vào chuyện cảnh sát hạ sát anh Rayshard Brooks. Chọn lựa quá dễ cho các chính trị gia hèn mạt, cảnh sát cô đơn vì sau lưng nạn nhân là một tập thể lớn những cử tri sẽ đi bầu! Bỏ một vài cảnh sát vào tù, đổi lại một nhiệm kỳ cho mình an phận, quá rẻ! Nhân danh công lý, nhân danh bình đẳng, sẽ là chiếc mặt nạ che dấu cho sự khốn nạn tận cùng của những con “kên kên chính trị”.
Dân biểu Doug Collins (R-Ga) tuyên bố, “Kết tội cảnh sát tại Atlanta trước khi có kết quả điều tra của GBI là một quyết định chính trị, không dựa theo luật pháp” (Charging an Atlanta police officer with felony murder before the completion of the GBI’s investigation was a political decision, not a legal one). Giá đừng rơi vào năm bầu cử, phải chi nạn nhân Rayshard Brooks là một người da trắng, bọn “kên kên chính trị” đã không làm dữ, và mọi việc sẽ chìm trên báo chí sau một bản tin ngắn gọn! Những vị tổ phụ của đất nước chúng ta nhìn xa trông rộng, đòi hỏi luật pháp không được xét xử dựa trên mầu da, chủng tộc, giới tính. Các vị dân cử đảng Dân chủ luôn miệng nói “Không ai được đứng trên luật pháp” (Nobody above the law). Vâng! họ không đứng, họ chỉ ngồi trên luật pháp mà thôi.
Những ai ồn ào kết tội cảnh sát, xin đừng quên định luật phản hồi của Newton “Mọi việc làm hay hành động, đều nhận lại một phản ứng trái ngược tương ứng” (For every action, there is an equal opposite reaction). Cảnh sát cũng là người, không phải thánh. Họ không được phép hay tự nhiên đánh người tuân theo luật lệ. Tai nạn xẩy ra, toàn là do nạn nhân bạo động trước! Làm việc trong môi trường căng thẳng, trời nóng cũng phải mặc áo giáp bên trong, thần kinh căng hơn giây đàn, một tíc tắc phản ứng chậm có thể mất đi mạng sống. Tại sao không ai nhìn vào yếu tố tâm lý này?
Nếu mình không có tiền án, không vi phạm pháp luật, thì việc gì phải đánh cảnh sát và bỏ chạy? Ngay cả phạm luật, chạy xe quá tốc độ cho phép. Nhưng biết tôn trọng người cảnh sát, giải thích rõ lý do cho họ hiểu, hoặc nhận lỗi, chấp nhận đóng phạt thì có ai đánh mình, đè xuống mặt đường đâu? “Tin tưởng và Tôn trọng” (Mutual Trust & Respect) là phương châm mọi công dân cần phải học. Pháp luật không thể là một chiều! Tiếc thay, những người đứng đầu đảng Dân chủ tại Quốc hội Hoa Kỳ hôm nay họ đang chọn con đường một chiều, nhưng không phải bất cứ ai theo đảng Dân chủ đều như thế. Hãy chờ xem kết quả bầu cử ngày 3/11 tới đây. Cơn bão trên đường phố Mỹ hôm nay sẽ quét sạch những rác rưởi chính trị vào ngày bầu cử 3/11/20.
Chúng ta không thể phản bội những cảnh sát viên ngày đêm hy sinh mạng sống cho xã hội bình yên. Trong đêm, khi mọi người yên giấc, trên cả nước có bao nhiêu người cảnh sát âm thầm lái xe đi tuần khắp đường phố, nơi mỗi ngã rẽ, mỗi bóng tối có thể là một ổ phục kích! Khi điện thoại 911 gọi, vài phút sau người cảnh sát đã có mặt, và không ai biết chuyện lành hay dữ sẽ xẩy ra? Súng có thể nổ, cảnh sát có thể trở thành nạn nhân, gia đình thân nhân họ mất đi một người con thân yêu! Sẽ không làm gì có đám tang to lớn, sẽ không có chính trị gia nào đọc diễn văn, sẽ không có biểu tình trên đường phố … Đa số anh hùng đều ra đi trong thầm lặng!
Đêm an lành của triệu triệu gia đình Mỹ, có thể đã phải đổi giá bằng chính mạng sống của những người cảnh sát trừ gian diệt bạo? Sáng nay, anh/chị cảnh sát hôn người thân trong gia đình trước khi đi làm, chiều về, anh/chị đã trở thành tội phạm chỉ vì nhiệm vụ bảo quốc an dân! Bọn dân cử như một vài tên Thị trưởng, Hội đồng Thành phố, Luật sư trưởng quận hạt (District attorney), vì lá phiếu và chỗ ngồi của họ có thể nhanh chóng kết tội anh/chị một mức án nặng nhất chưa bao giờ có.
Khi chúng ta tỉnh thức, bên ly cà phê, có biết đâu tại một ngõ ngách, hang cùng nào đó nơi New York, Minneapolis, Wahshington D.C, Seattle, Portland, Oregon … đã có người cảnh sát ra đi, bỏ lại vợ con gia đình và nước mắt? Chuyện thường thôi! cái chết của anh, chị không đem thêm lá phiếu nào cho bọn “kên kên chính trị!” Có phong trào nào nổi lên với khẩu hiệu “All Lives Matter”? Quên chuyện đó đi, lúc này ai cũng để ý đến “Black Lives Matter” cả! Khi một mầu da được đề cao, có nghĩa là tất cả những mầu da khác đều là công dân hạng hai! Là công dân Mỹ, dưới chân tượng Nữ thần Tự do, tất cả chúng ta dù mầu da nào cũng đều bình đẳng trước Thượng Đế.
Trên những con đường đầy âm vang giận dữ của những người trẻ tuổi bị kích động, họ như những người điên sau khi dùng ma tuý! Tấn công cảnh sát, ném những viên gạch lớn vào đầu cảnh sát, hò hét “Giải tán cảnh sát”. Và xã hội trở nên mù quáng, báo chí truyền thông tô đậm những thành tích bất hảo. Anh hùng trở thành tội phạm và tội phạm lên ngôi thành anh hùng!
Chúng ta sẽ trở về thời kỳ hoang dã nếu xã hội không có luật pháp. Vắng cảnh sát bảo vệ thì luật pháp không khác gì tờ giấy vệ sinh. Hãy vững tin rằng nước Mỹ sẽ tốt đẹp hơn sau cơn bão quái đản này, dân Mỹ sẽ thông minh hơn để loại bỏ những con “kên kên chính trị” đội lốt người qua thùng phiếu ngày 3/11. Triết gia Frederick Nietzche từng nói, “Điều gì không giết được chúng ta, sẽ khiến chúng ta vững mạnh hơn” (That which does not kill us makes us stronger).
Từ nay trở đi, mỗi khi gập người cảnh sát trên đường phố, chúng ta sẽ nói lời cám ơn đến họ. Sự hy sinh của các anh/chị sẽ không bao giờ bị lãng quên.
Con muốn bỏ phiếu cho ai là quyền của con. Nhưng con ơi, đừng bao giờ xuống đường với khẩu hiệu “Cắt giảm ngân sách cảnh sát” (Defund The Police) hay “Loại bỏ sở cảnh sát” (Abolish The Police). Đừng bao giờ quên người cảnh sát vô danh nào đó của 16 năm trước đã cứu mạng con. Amen!
Nguyễn Tường Tuấn
***
*BUÔN NÔ LỆ kiểu mới trong thời đại văn minh

Tháng Bảy 2020
Tác giả: Tôn Thất Thông, tháng 6.2020
Vừa mới giảm hạn chế tiếp xúc, ở Đức đã xảy ra nhiều ổ dịch Covid-19 trong các lò mổ thịt (abattoir) từ nam chí bắc. Trong lúc điều tra, các ký giả chuyên nghiệp phát hiện và đưa ra công luận một sự thực kinh hoàng khác, đáng quan tâm hơn cả Covid-19, ấy là điều kiện làm việc và sinh sống của công nhân mổ thịt, mà tuyệt đại đa số là lao động lương thấp đến từ các xứ nghèo ở Đông Âu. Vào thế kỷ 21, trong một đất nước giàu có bậc nhất châu Âu, mà vẫn tồn tại tình trạng sinh sống thiếu nhân phẩm như thế, nó nói lên điều gì?
Thợ Đông Âu trong các lò mổ thịt
(Nguồn tin lấy từ các báo online hàng ngày đáng tin cậy: Spiegel, Focus, Zeit, Welt, NZZ, Tagesschau, Heute).
Chỉ hai tuần sau khi lệnh giãn cách được nới lỏng, hàng loạt lò mổ thịt ở Đức trở thành những ổ dịch gây chấn động: Thí dụ Westfleisch ở Coesfeld với 250 ca nhiễm, Vion ở Bad Bramstedt với 110, Müller Fleisch ở Birkenfeld với 300, nhiều xí nghiệp thuộc tập đoàn Wiesenhof với 525 ca nhiễm v.v… và chấn động nhất gần đây là công ty Tönnies ở Rheda, ngoại thành Gütersloh với 1553 ca dương tính (ngày 23.6), đấy là chưa kể còn 2000 nhân viên chưa thử xong.
Tönnies là lò mổ thịt lớn nhất của Đức, chiếm 30% công suất sản xuất thịt toàn quốc, mỗi năm mổ hơn 18 triệu con lợn. Tönnies có tổng cộng 6500 nhân viên, đại đa số thợ đến từ Đông Âu, đặc biệt là trong phân đoạn giết lợn, xẻ và phân loại thịt. Những nhóm thợ đông nhất bao gồm 2500 người từ Romania, 1500 từ Ba Lan, 500 từ Bulgaria. Tổng số thợ Đông Âu chiếm hết 80% toàn bộ nhân viên công ty. Khổ thay, họ không phải là nhân viên ăn lương của Tönnies, mà được những công ty môi giới lao động gởi đến làm việc theo thời vụ và theo nhu cầu của Tönnies. Họ làm việc dưới những hợp đồng hết sức tồi tệ với các môi giới lao động. Nhiều người không hề có một hợp đồng nào trong tay.
Trong công ty Tönnies, những người thợ này chịu áp lực của điều kiện làm việc rất khắc nghiệt, nhiệt độ từ 6 đến 10˚C, đứng ngồi san sát, làm việc không ngừng nghỉ để theo kịp dây chuyền sản xuất nhanh, lệnh của công ty môi giới là: không ai được phép nghỉ bệnh. Ít khi họ làm việc dưới 10 giờ trong ngày, có lúc lên đến 15, 16 giờ. Tất nhiên, họ đều ghi vào bảng giờ làm việc, nhưng cuối tháng ít người nhận được tiền phụ trội nào. Tình trạng tồi tệ đó cũng không lạ gì đối với chính quyền. Báo cáo tổng kết năm 2019 của bang NRW „Tổng khảo sát: Lao động công bằng trong ngành thịt“ cho chúng ta một bức tranh ảm đạm, thiếu nhân phẩm trong ngành công nghiệp này. 85% các công ty mổ thịt được khảo sát đều bộc lộ tình trạng tồi tệ khắp nơi. [Tải báo cáo ở đây để xem: https://www.dnevnik.bg/file/4033147.pdf].
Nhưng đấy chỉ là bề mặt nổi. Tảng băng chìm chưa ai làm báo cáo mới là bức tranh khủng khiếp hơn. Mặc dù về mặt chính thức, người thợ được hưởng lương tối thiểu theo luật định, nhưng những cáo già môi giới có đủ mánh khóe để qua mặt luật pháp. Ngoài ra, họ đòi thợ Đông Âu đủ mọi thứ chi phí: phí môi giới được trừ vào lương hàng tháng, tiền thuê nhà, phí chuyên chở đến chỗ làm, phí áo quần bảo hộ lao động, và người thợ … phải mua của người môi giới một tấm đệm để có chỗ ngủ. Tất cả đều theo một bảng giá trên trời dưới biển. Thí dụ: mỗi người thợ phải mua tấm đệm hạng bét với giá 300€ (giá thị trường: 100€).
Tồi tệ nhất là tình trạng ăn ngủ của người thợ. Một nữ ký giả đã khóc òa khi vào khảo sát phòng ngủ của 8 người thợ người Romania. Đó là căn phòng 20 mét vuông chỉ có một cửa sổ, với 8 tấm đệm cá nhân xếp san sát bên nhau, diện tích còn lại là đường đi chỉ đủ cho một người. Căn phòng nồng nặc một mùi hôi thối khó biết từ đâu: mùi thịt bám hàng ngày vào áo quần, mùi mồ hôi của 8 con người lao động lực lưỡng, mùi ẩm mốc từ vách tường, mùi thối từ các tấm đệm lâu ngày không được tẩy rửa. Mỗi người thợ phải trả tiền chỗ ngủ như thế cho công ty môi giới lao động 300€ mỗi tháng, tức họ thu được 2400€ tiền thuê mỗi tháng. Để so sánh: với một căn phòng trung lưu trong khu phố trung bình ở Berlin, người thuê trả khoảng 8€ mỗi mét vuông, cộng thêm mọi thứ phụ phí, mỗi tháng cũng chỉ trên dưới 350€ với một căn phòng 20 mét vuông có trang bị vệ sinh đạt tiêu chuẩn.
Trong điều kiện làm việc sinh sống như thế, người thợ mổ thịt nhận lương ròng khoảng 900-1200€ mỗi tháng! Nhưng cũng dễ hiểu, tại sao họ chịu làm việc dưới điều kiện như thế: Đối với một vài nước Đông Âu, như người Romania, họ chỉ cần đi làm „thợ khách“ ba tháng là có thể nuôi gia đình một năm. Họ đã bỏ lại gia đình con cái ở quê nhà, sang xứ Đức làm việc cực khổ dưới điều kiện không khác gì nô lệ, làm những công việc mà người bản địa không muốn ngó ngàng tới. Họ bị các môi giới bóc lột tận xương, chỉ vì họ không biết ngôn ngữ và luật lệ địa phương. Ai hưởng lợi trong hệ thống nô lệ hiện đại này?
Chúng ta thử tính sổ xem: Trước hết là người chủ hãng. Họ luôn luôn có thợ lương thấp và không lo lắng gì về đình công bãi thị đòi tăng lương, không bị ràng buộc trong luật sa thải lao động: khi cần thợ thì ra biên giới đón về, khi ít việc thì có thể sa thải qua đêm; Thứ hai, người môi giới lao động. Số tiền chênh lệch giữa lương trả cho thợ và hóa đơn đưa công ty vốn rất cao khó lòng trưởng tượng, nhưng đó chỉ là một phần nhỏ. Tính hết tất cả những phí dịch vụ để „phục vụ“ cho thợ ngoại quốc, một người môi giới có thể thu được trên một triệu Euro với không quá 50 người thợ làm theo hợp đồng với các lò mổ. Mạng lưới môi giới này tổ chức không kém Mafia, hoạt động quốc tế đến từng làng quê hẻo lánh nhất của các nước nghèo. Sống với phương tiện hiện đại, nhưng họ vẫn mang trong người bản chất thú vật của người buôn nô lệ thế kỷ 15, 17. Thứ ba, chính quyền sở tại. Qua thợ rẻ tiền, nền kinh tế của Đức được vận hành tốt, bảo đảm GDP tăng lên không ngừng, xuất khẩu được gia tăng, thu được nhiều thuế. Cho nên, mặc dù biết rõ tình trạng tồi tệ trong các lò mổ thịt, họ vẫn làm ngơ, ngày nào tình trạng đó chưa bị phơi bày ra ánh sáng. Và thứ tư, người tiêu thụ đầu cuối như chúng ta cũng thụ động tham gia vào vở kịch ấy. Chính nhờ những người thợ Đông Âu, mà chúng ta có được thịt ngon với giá rẻ mạt. Làm sao chúng ta mua được thịt heo hạng nhất với giá 10€ mỗi kí lô, nếu không có những người thợ rẻ tiền từ Đông Âu? Chúng ta đều hưởng lợi trên sự bóc lột lao động và trên điều kiện sống thiếu nhân phẩm của thợ mổ thịt.
Cũng may là Covid-19 đã soi sáng phần nào mặt trái của xã hội chúng ta đang sống.
Ôn lại lịch sử hậu chiến
Về tình trạng tồi tệ thiếu nhân phẩm của thợ ngoại quốc tại Đức, chúng ta đã biết từ giai đoạn phục hưng kinh tế hậu chiến. Thuở đó trong thập niên 1960, Tây Đức còn nghèo, đang trên đường cải thiện cuốc sống vật chất, thu nhập đầu người chỉ mới 5000 DM mỗi năm (bây giờ: 40.000€ hay 80.000 DM). Chính mấy triệu thợ ngoại quốc đã góp phần đáng kể vào việc nâng cao phồn vinh của Tây Đức. Các lãnh đạo chính trị không ngớt lời ca ngợi sự đóng góp của họ vào nền kinh tế, nhưng sau hậu trường, đời sống của họ cũng hết sức tồi tệ thiếu nhân phẩm. Xin trích dẫn vài trang trong cuốn „Thần kỳ kinh tế Tây Đức giai đoạn 1949-1969“ để độc giả có hình dung và so sánh với thời hiện đại (xem thêm sách bên dưới, trang 124-140).Một triệu con người này trong thị trường lao động Đức đã góp phần làm cho nền sản xuất chúng ta tiếp tục đi lên, vật giá chúng ta ổn định và vị trí của chúng ta trên thị trường thế giới được củng cố. Vai trò của những người thợ khách[1] trên thị trường lao động trong những năm tới chắc chắn sẽ còn quan trọng hơn.
Bộ trưởng lao động Theodor Blank, năm 1964.
Những người thợ ngoại quốc này là ai, nguồn gốc thế nào, đến Đức với động cơ gì? Dorte Huneke tóm tắt như sau về những người thợ ngoại quốc gốc Thổ Nhĩ Kỳ[2]: „Điểm giống nhau là họ có một hộ chiếu Thổ và một hợp đồng lao động. Ngoài ra thì khác nhau nhiều hơn là giống nhau. Họ đủ loại: đàn ông, phụ nữ, người Thổ gốc Kurds, Zirkan, Laze[3], Hy Lạp, Armenia; họ là tín đồ Cơ Đốc, Do Thái, Hồi giáo giòng Shia, Sunni, Alevi; họ là nông dân, ngư dân, người cộng sản, kẻ quốc gia, đủ loại già trẻ. Hầu hết đều thiếu học, nhiều người không biết chữ. Quan trọng nhất là một thân hình vạm vỡ và không bệnh tật. Hàng triệu người nộp đơn xin đi mặc dù chỉ một phần tư được chấp nhận. Họ ra đi để trốn nạn thất nghiệp tại quê nhà, một đất nước nghèo đói về kinh tế, ngột ngạt về chính trị. Có người hy vọng có cơ hội sống cuộc đời độc lập ra khỏi tù túng của truyền thống gia đình, hoặc hy vọng được theo đại học ở châu Âu. Người khác thì đơn giản trốn chạy nghèo đói, áp bức, hay bị truy lùng vì chính trị. […] Người ta nghe đồn đãi rằng ở đó đất đá cũng bằng vàng hoặc những huyền thoại tương tự về Tây Đức. […] Không ai nghĩ rằng họ sẽ sống lâu dài tại đây. Họ đi làm trong xí nghiệp chỉ để kiếm tiền giúp gia đình, hoặc mua sắm máy móc trữ sẵn trong kho đợi ngày về nước. Vui chơi giải trí là chuyện xa xỉ. Nhiều người thấy không cần học tiếng Đức. Thế mà cuối cùng đa số đều ở lại lâu dài, thế hệ này nối tiếp thế hệ khác. […] Đến nay trong đầu thế kỷ 21 thì người gốc Thổ thuộc một trong những nhóm thành đạt nhất trong giới làm phim, bác sĩ, doanh nhân. Họ điều khiển chương trình truyền hình Đức, họ là cầu thủ đội bóng quốc gia, họ thành lập sân khấu kịch nghệ, họ đoạt giải thưởng văn chương, họ thành công trong khoa học, họ đại diện cho nước Đức trong quốc hội châu Âu. Đi tiên phong dọn đường cho những thành đạt đó là thế hệ ’thợ khách’ của thập niên 1960“.
Trong vòng vài năm sau hiệp ước đầu tiên với Ý, việc tuyển dụng thợ ngoại quốc còn được tiến hành thận trọng để rút kinh nghiệm; vả lại, công đoàn và giới truyền thông cũng thường lên tiếng chống đối. Bước ngoặc trong thị trường lao động Đức năm 1960 làm thay đổi mọi chuyện. Lần đầu tiên sau chiến tranh, số người thất nghiệp (270.000 người) ít hơn số công ăn việc làm đăng ký tại sở tìm việc (645.000). Cũng là lần đầu tiên nạn thất nghiệp xuống dưới 1%.
Đấy là biểu hiện của toàn dụng lao động lần đầu xuất hiện và còn kéo dài suốt một thập niên. Không ai còn nghi ngờ về tình trạng thiếu hụt lao động cần phải lấp đầy để phục vụ kinh tế.
Trước tình trạng đó, mọi cuộc tranh luận nên hay không nên tuyển dụng lao động ngoại quốc trở thành thừa thãi. Quá hiển nhiên là phải có lao động ngoại quốc mới bảo đảm phát triển kinh tế và nâng cao phồn vinh cho dân Đức. Cũng quá hiển nhiên là phải kiếm gấp một số lượng lớn lao động ngoại quốc mới bảo đảm tốc độ phát triển và bù trừ cho những giảm sút lao động nói trên. Nhật báo Thế Giới (Die Welt) viết năm 1964: „Để phát triển và mở rộng nền kinh tế quốc gia, lao động ngoại quốc vô cùng quan trọng – đúng thế, phải nói là họ không thể thiếu được. […] Những ngành mới phát sinh và những ngành phát triển cực nhanh hoàn toàn phụ thuộc vào sự tăng trưởng lao động ngoại quốc, khi mà tính cơ động của lao động bản xứ không đủ cao để đáp ứng nhu cầu[4]“.
Các hiệp hội công nghiệp cũng thừa nhận rằng yếu tố cơ động là ưu điểm tuyệt đối của lao động ngoại quốc. Các hợp đồng lao động đều rất ngắn hạn. Khi hết hạn hợp đồng một năm mà xí nghiệp không cần nữa thì người lao động ngoại quốc phải cuốn gói về quê[5], công đoàn không quan tâm can thiệp. Một thời gian sau, khi sản xuất đòi hỏi thêm hàng ngàn lao động, xí nghiệp có thể có ngay trong vòng một thời gian ngắn, hoặc tuyển dụng lại người thợ cũ đã quen việc. Đối với người thợ Đức được luật lao động bảo vệ, chuyện như thế khó lòng xảy ra. Người lao động ngoại quốc vì thế được xem như một lực lượng lao động trừ bị, đóng vai trò rất quan trọng trong giai đoạn tái cấu trúc kinh tế, giai đoạn mà sự tăng giảm và chuyển dịch lao động xảy ra rất nhanh.
Ngày 10.9.1964, người thợ thứ một triệu, Armando Rodrigues de Sá từ Bồ Đào Nha, đến Cologne và đối diện bất ngờ với cuộc đón tiếp long trọng mà có lẽ trong đời anh ta không bao giờ thấy. Quà tặng là chiếc xe gắn máy do thị trưởng thành phố Cologne trao tặng tận tay tại nhà ga khi chiếc tàu vừa cập bến. Cũng trong ngày này, bộ trưởng lao động Theodor Blank phát biểu khá đầy đủ về tầm quan trọng đặc biệt của lao động ngoại quốc trong nền kinh tế hậu chiến CHLB Đức.
Ngoài mối lợi lớn lao về kinh tế mà chúng ta dễ dàng nhận thấy qua các thống kê, còn có những mối lợi phi vật chất cũng vô cùng quan trọng cho chính trị, xã hội và ngoại giao Đức. […] Ngoài ra như Bộ trưởng Theodor Blank phát biểu năm 1964: Việc tuyển dụng lao động ngoại quốc đã làm cho việc hợp nhất châu Âu, sự hòa hợp giữa những con người thuộc nhiều nguồn gốc và văn hóa khác nhau trở thành hiện thực.
Lời ca ngợi sự đóng góp của lao động ngoại quốc thập niên 1960 cho nước Đức không hề thiếu. Chúng ta có thể nghe từ những bài diễn văn của các chính trị gia cao cấp, cả báo chí truyền thông cũng không hề tiếc lời khen. Nhưng để tương xứng với những lời khen ngợi công khai đó, chính phủ đương thời không có nỗ lực đầy đủ để hỗ trợ những người mới đến, giúp họ tránh được những thua thiệt trong nghề nghiệp và xã hội, nhất là giúp họ có một cuộc sống đầy đủ nhân phẩm trong một quốc gia văn minh.
Cựu Thủ tướng Helmut Schmidt trả lời trong cuộc phỏng vấn năm 2011: „Người Đức không nhận thức hết những khó khăn nào để hòa nhập người ngoại quốc. Chúng ta không hề có một một hỗ trợ nào cho sự hòa nhập ấy. Cho đến bây giờ cũng thế. Vì thế tôi tự phê phán mình. Và phê phán những người khác. Chúng ta không làm tốt việc ấy. […] Ở trên cùng các cấp bậc chính trị vẫn còn thiếu ý thức và kiến thức về vấn đề này[6]“. Trở lại những thua thiệt của lao động ngoại quốc thời hậu chiến, chúng ta có thể nêu lên vài thí dụ:
1) Về điều kiện làm việc: Chúng ta không ngạc nhiên khi thấy các nghiên cứu về thị trường lao động đều có chung một kết luận: Đa số thợ ngoại quốc trong những năm cuối thập niên 1960 đều làm việc ở những vị trí thấp trong các lĩnh vực nặng nhọc nhất[7] như hầm mỏ, kỹ nghệ nặng, lắp ráp dây chuyền, xây dựng hoặc… hốt rác thành phố. Lý do được cắt nghĩa như sau[8]: Tình hình phát triển kinh tế mạnh mẽ trong những năm cuối thập niên 1950 đưa đến hậu quả là tình trạng toàn dụng lao động dần dần đạt mức tối ưu[9]. Tình trạng đó cho phép người đi làm có nhiều khả năng chọn lựa về ngành nghề, nơi làm việc cũng như lương tiền. Trong lúc thợ ngoại quốc bị ràng buộc bởi giấy phép lao động [ở một thành phố nhất định, có lúc chỉ trong một xí nghiệp nhất định], thì người Đức hưởng nhiều lợi thế hơn, họ có thể chọn lựa chỗ làm tốt hơn, ngành nghề nhẹ nhàng hơn, hoặc đã thăng tiến lên những vị trí cao hơn. Vì thế trong những năm đầu mới đến, lao động ngoại quốc làm việc tương đối cực nhọc, phải làm những công việc ở tầng thấp nhất trong công nghiệp mà người Đức không thích đảm nhận.
2) Công đoàn: Sự đối xử bất công với thợ ngoại quốc cũng nói lên mặt trái của các công đoàn. Mặc dù công đoàn vốn từ lâu có truyền thống đoàn kết với công nhân bị áp bức, nhưng trong lĩnh vực này thì truyền thống đoàn kết ấy dường như không vượt qua khỏi ranh giới chủng tộc. Qua cuộc đình công tháng 8.1973 tại hãng FORD ở Cologne „một vấn đề lớn bộc lộ rõ là, theo nhận xét của nhiều thợ Thổ Nhĩ Kỳ thì quyền lợi của họ đối với xí nghiệp không được hội đồng công nhân viên bảo vệ đúng mức, mặc dù 90% thợ Thổ Nhĩ Kỳ đều là thành viên của công đoàn[10]. Điều này xuất phát từ thực tế là đơn xin gia nhập công đoàn luôn luôn được kèm theo hợp đồng lao động. Người thợ chỉ việc ký cho xong chuyện. […] Sau khi luật bầu cử hội đồng công nhân viên được ban hành năm 1972, thợ ngoại quốc có quyền ứng cử, nhưng thực tế là 98% thành phần hội đồng đều là người Đức. Có trường hợp một ứng viên người Thổ ở hãng FORD được bầu với 31% số phiếu, cuối cùng cũng không được công nhận“[11].
3) Nhà ở: Đây là vết nhơ tồi tệ nhất trong việc đối xử với thợ ngoại quốc. Trong hợp đồng tuyển dụng có ghi rõ giới chủ nhân phải giải quyết chỗ ở đàng hoàng cho thợ khách, nhưng không quy định rõ rệt chất lượng cho nên các thợ khách phải sống trong những điều kiện hết sức tồi tệ. Hầm tránh bom thời chiến không phải là ngoại lệ, doanh trại quân đội Quốc Xã để lại đã là cao cấp lắm, bên trong nội thất thì hầu như không có gì. Nhiều người phải ra thuê nhà ở ngoài sau một thời gian.
Nhà tư nhân cho thuê thì thế nào? Chúng ta hãy đọc nhật báo Thương Mại (Handelsblatt) tháng 2.1967 về một cuộc khám xét[12]: „Trong một căn phòng chưa tới 15 mét vuông có sáu thợ khách người Thổ và Hy Lạp. Giường chồng kê sát nhau không đủ lối đi. Ở giữa phòng, bên dưới bóng đèn treo lủng lẳng là chiếc bàn được che phủ bởi những tờ nhật báo thay cho khăn trải bàn. Thật vô ích để đi tìm một tấm màn che cửa sổ, nói gì tới một bức tranh treo tường. […] Kiếm không ra chữ để diễn tả phòng vệ sinh. […] Ở một căn nhà khác: Ngay cả trong hầm nhà cũng có sáu người Bắc Phi trong một căn phòng bé tí. Phòng vệ sinh thì bẩn thỉu và hẹp đến độ không quay người được. […] Mỗi phòng loại đó, chủ nhà đòi 480 DM[13]“.
Các chủ nhà tư nhân thu tiền thợ khách gấp mười giá thị trường với điều kiện sống rất thiếu nhân phẩm. Họ đã làm giàu bằng cách lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của người thợ khách. Tất nhiên đó chỉ là số rất ít, nhưng sự tồn tại loại người đó trong một xã hội văn minh nói lên điều gì?
Thợ ngoại quốc thì sống như thế, trong lúc CHLB Đức đã xây dựng một chương trình chung cư xã hội tuyệt vời, đã ban hành đạo luật nhà thuê thật ngặt nghèo để bảo vệ người đi thuê. Nhưng họ thả lỏng cho giới chủ nhân tiết kiệm tiền trên nhân phẩm người thợ. Họ thả lỏng cho giới chủ nhà tham lam đối xử với các thợ khách không bằng gia súc. Trên quê hương của Kant, của Max Weber, của Dahrendorf, những bộ óc tuyệt vời luôn luôn lấy nhân phẩm con người làm trung tâm điểm cho mọi tư tưởng, thế mà chính phủ có thể làm ngơ trước điều kiện sống tồi tệ của những người thợ khách đã có công tạo thêm phồn vinh cho xã hội. Đấy có phải là vết nhơ lịch sử mà giới lãnh đạo cao cấp thời đó phải nhận lãnh trách nhiệm? Có phải Thủ tướng Angela Merkel muốn rửa sạch vết nhơ đó khi gần đây mở cửa biên giới đón một triệu người nhập cư? Chỉ Angela Merkel mới có thể trả lời câu hỏi đó. [Chấm dứt đoạn trích dẫn sách].
Hậu chiến và hậu Covid: có gì khác nhau?
Giữa thợ Thổ Nhĩ Kỳ thập niên 1960 và thợ Đông Âu thế kỷ 21, điều kiện sinh sống đều tồi tệ và thiếu nhân phẩm không khác nhau. Tuy nhiên, Tây Đức thuở đó còn khó khăn, mọi người đều phải vật lộn với miếng cơm manh áo, có mấy ai quan tâm đến điều kiện sinh sống của những người „thợ khách“? Nhưng trong thế kỷ 21 hiện đại này, tri thức và đạo đức con người đã tăng lên vượt bực, thế mà vẫn còn kiếp sống nô lệ đằng sau hậu trường xã hội, đó chẳng phải là một sự sỉ nhục cho lương tâm loài người hay sao?
Xin cám ơn Covid. Nếu không có những ổ dịch trong các lò mổ thịt, có lẽ hiếm có ký giả nào chịu khó khảo sát một vấn đề ít người quan tâm. Nhưng nhờ lương tâm nghề nghiệp của các ký giả có lòng, họ đã đánh thức lương tâm người tiêu thụ Đức trước điều kiện sống tồi tệ của người thợ Đông Âu. Nếu những nhóm Mafia môi giới lao động vẫn giữ tính tàn bạo không kém người buôn nô lệ thế kỷ 17, thì người dân Đức dường như được thức tỉnh ít nhiều. Trên TV người ta ghi nhận một ý thức mới trong giới tiêu thụ. Họ sẵn sàng mua thịt với giá cao hơn, nếu qua đó, lương tiền thợ mổ thịt được nâng cao và súc vật được nuôi và xử lý nhân đạo hơn, tức là một loại thuế trên giá mua thịt. Chút ít như thế vẫn còn hơn không. Ít ra, bằng con đường phản đối ôn hòa, họ đã gây được sức ép lên giới lãnh đạo chính trị.
Sức ép từ người dân đã có tác dụng với tin vui hôm nay: chính phủ Đức sẽ bàn thảo để đưa ra đạo luật cải cách ngành mổ thịt. Chúng ta hãy chờ xem điều gì sẽ được thông qua, nhưng ít nhất là vài chuyện đã rõ ràng: Chính phủ sẽ cấm môi giới lao động làm mướn, các lò mổ thịt phải thu nhận nhân viên trực tiếp, chịu mọi ràng buộc của luật lao động hiện hành và bảo hiểm xã hội; tiền lương tối thiểu sẽ tăng lên; công ty mổ thịt phải chịu trách nhiệm về sức khỏe và điều kiện sinh sống của thợ ngoại quốc.
Hy vọng rằng, kiếp sống nô lệ cuối cùng sẽ từ từ biến mất trên đất nước này. Thật nực cười, con vi-rút Covid nhỏ xíu cũng lay chuyển được một bộ máy hành chính rườm rà, cải thiện được tình trạng tồi tệ vốn dĩ vẫn tồn tại hơn nửa thế kỷ nay.
Hy vọng xã hội hậu Covid sẽ không còn giống xã hội trước đây vài tháng.
Tôn Thất Thông, tháng 6.2020
***
*LUẬT LẠ ĐỘC NHẤT Ở VN
*Từ ngày 1/7, chê bai người khác lùn, xấu, mập… có thể bị phạt lên tới 16 triệu đồng
May quá thằng “lùn mã tử” Đoàn Ngọc Hải Phó Q.1 TPHCM đã bị cho nghỉ việc không thôi tui bị phạt ,
SaoStar01/07/20

Theo Luật mới bổ sung, những ai có hành vi chê bai thân thể người khác như lùn, mập, xấu… sẽ được thay đổi về mức phạt. Cụ thể, từ 01/7/2020, chê người khác mập, lùn, xấu, ế phải bồi thường tổn thất tinh thần đến 16 triệu đồng.
Pháp luật đã quy định rõ ràng, danh dự và nhân phẩm của mỗi người được pháp luật bảo vệ và không được bất cứ ai có thể xâm phạm đến nó. Bởi vậy, có thể thấy, việc dùng ngôn ngữ, cử chỉ… để miệt thị ngoại hình của người khác là hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín, dù cho đó có là ông bà, bố mẹ. Và đến một mức độ nghiêm trọng nào đó sẽ bị xử lý rất nặng.

Chê người khác mập, xấu, lùn… có thể bị phạt lên đến 16 triệu đồng. Ảnh minh họa
Tại Điều 592 Bộ luật dân sự 2015 đã nêu rõ:
Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm
1. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:
a) Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;
b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;
c) Thiệt hại khác do luật quy định.
2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.
2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.
Cũng theo Luật mới bổ sung, những ai có hành vi chê bai thân thể người khác như lùn, mập, xấu… sẽ được thay đổi về mức phạt. Cụ thể, theo đúng quy định của pháp luật, từ ngày 1/7/2020, mức lương cơ sở tăng lên 1,6 triệu đồng chính là tiền đền bù cho những tổn thương xảy ra với tinh thần. Như vậy, mức bồi thường sẽ lên tới 16 triệu đồng, đồng thời không vượt quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định trước đó.
Xây dựng văn minh khi tham gia mạng xã hội đang được đẩy mạnh. Nghị định 15/2020/NĐ-CP, được cho là thích hợp trong thời đại phát triển 4.0 như ngày nay nhất là với thế giới ảo, nơi mà sự “độc mồm độc miệng” có thể tác động không hề nhỏ đến mỗi cá nhân.
Bên cạnh đó, với việc phải trả giá cho những hành động những tưởng là bông đùa cũng sẽ nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi người trong việc giao tiếp, bình phẩm về người khác.
Yến Nguyễn
***
*BS TRẦN CÔNG BẢO: Nursing Home – Viện Dưỡng Lão
Nursing Home – Viện Dưỡng Lão

Tác giả: BS Trần Công Bảo đã từng là giám đóc y tế của nhiều viện dưỡng lão với bài viết dưới đây, Ông trình bày ngọn nguồn rất thực tế , cơ quan mà người già hay người tàn tật đã có lần nghĩ thoáng qua ,nhưng dĩ nhiên lờ mờ chưa rõ …
Người già ở hải ngoại: sự am hiểu về VDL là nên ! ,vì không ai biết đươc tương lai ..!?

Nếu còn có thể ở nhà được mà vẫn an toàn thì ở nhà tốt hơn. Nếu tài chánh cho phép, thì dù mình không đủ khả năng lo cho mình, mình vẫn có thể mướn người “bán thời gian” (part time) đến lo cho mình vài giờ mỗi ngày, giúp ăn uống, tắm rửa, dọn dẹp trong nhà, thuốc men, chở đi bác sĩ…

Nursing Home – Viện Dưỡng Lão
Bs Trần Công Bảo

Cổ nhân có câu: “sinh, bệnh, lão, tử”. Bốn giai đoạn này không ai có thể tránh khỏi. Chuẩn bị ứng phó với bệnh tật và tuổi già của mình và của thân nhân mình là điều ai cũng có dịp nghĩ tới, kể cả chính kẻ viết bài này là tôi cũng đang sắp sửa bước vào tuổi “thất thập cổ lai hi”.
Anh bạn thân của tôi, Bs. TNT từ lâu có đề nghị tôi viết một bài về “Viện Dưỡng Lão” (VDL) để giúp bà con mình có thêm một chút khái niệm về VDL vì anh biết trong suốt 27 năm qua tôi đã liên tục săn sóc cho các cụ già tại các viện dưỡng lão, và cũng đã là “Giám Đốc Y Tế” (Medical Director) của nhiều VDL trong vùng. Nay tôi muốn chia sẻ cùng qúy bạn một số kinh nghiệm và hiểu biết về VDL.

Trong Việt ngữ chúng ta thường dùng từ Viện Dưỡng Lão, nhưng trong Anh ngữ thì có nhiều từ khác nhau như Nursing home, Convalescent home, Rehabilitation and Nursing center, Skilled nursing facility (SNF), Rest home… Nói chung, VDL là một nơi cho những người bị yếu kém về thể xác không thể tự săn sóc cho mình được trong cuộc sống hàng ngày. Thí dụ như không thể nấu nướng, giặt giũ, đi chợ… nặng hơn nữa như không đủ sức để làm những việc tối cần thiết cho cuộc sống như ăn uống, đi tiêu, đi tiểu… hoặc cần phải có thuốc men đúng lúc mà không thể tự làm được.

Khi nói tới VDL người ta thường chỉ nghĩ tới những người già mà thôi. Thật ra có nhiều người “trẻ” nhưng vì tật bệnh không thể tự lo cho mình được cần phải có sự giúp đỡ của SNF (skilled nursing facility). Vậy thế nào là VDL?

VDL là nơi cung cấp những dịch vụ cần thiết cho cuộc sống hàng ngày cho những người không đủ khả năng lo cho chính mình. Tùy theo mức độ trầm trọng của bệnh tật mà có những VDL khác nhau:
1- Skilled Nursing Facility (SKF): là nơi cung cấp những dịch vụ cho những người bị khuyết tật nặng như tai biến mạch máu não gây nên bán thân bất toại, hôn mê lâu dài, hoàn toàn không còn khả năng ngay cả trong việc ăn, nuốt, tiêu, tiểu… Thường thường tại SNF có hai phần: phục hồi (rehabilitation) và săn sóc sức khỏe (nursing care). Có những người sau khi được giải phẫu thay xương khớp háng (hip replacement), thay đầu gối (knee replacement), hay mổ tim (bypass, thay valve tim) … cần thời gian tập dượt để phục hồi (rehabilitation). Sau đó họ có thể về nhà sinh hoạt bình thường cùng gia đình.

2- Intermediate care facility (ICF) : cung cấp dịch vụ cho những người bệnh như tật nguyền, già cả nhưng không cần săn sóc cao cấp (intensive care). Thường thường những người này không có thân nhân để lo cho mình nên phải vào đây ở cho đến ngày cuối cùng (custody care).

3- Assisted living facility (ALF): Thường thường những người vào ALF vẫn còn khả năng tự lo những nhu cầu căn bản như tắm rửa, thay quần áo, đi tiêu, đi tiểu một mình được. Họ chỉ cần giúp đỡ trong việc bếp núc, theo dõi thuốc men và chuyên chở đi thăm bác sĩ, nhà thờ, chùa chiền hay mua sắm lặt vặt. Họ vẫn còn phần nào “độc lập”.

4- VDL cho những người quá lú lẫn (Alzheimer facility):có những bệnh nhân bị lú lẫn nặng, đến nỗi không nhận ra người thân như vợ, chồng, con cháu nữa. Không biết tự đi vào buồng tắm, phòng vệ sinh để làm những công việc tối thiểu. Họ không biết họ ở đâu, dễ đi lang thang và lạc đường. Nếu ở nhà thì phải có người lo cho 24/24. Những VDL dành riêng cho những bệnh nhân này, thường là “locked facilty”, cửa ra vào được khóa lại để bệnh nhân không thể đi lạc ra ngoài… Cách đây khá lâu đã có trường hợp một bệnh nhân đi ra khỏi viện, lạc đường, bị xe lửa cán chết! Từ đó có locked facilty. Đôi khi cũng có những viện bệnh nhân được gắn alarm vào cổ chân. Nếu bệnh nhân đi qua cửa thì alarm sẽ báo động và nhân viên sẽ kịp thời mang về lại.

NHỮNG DỊCH VỤ ĐƯỢC CUNG CẤP TẠI VDL : Điều này tùy theo từng viện. Tuy nhiên những dịch vụ sau đây là cần thiết:

1- Phòng ngủ.
2- Ăn uống
3 – Theo dõi thuốc men
4- Những điều tối thiểu hàng ngày như tắm rửa, thay quần áo, vệ sinh cá nhân…
5- 24/24 lo cho những trường hợp bệnh khẩn cấp.
6- Sinh hoạt hàng ngày như giải trí, tôn giáo…
7- Vật lý trị liệu. Dịch vụ này rất quan trọng để giúp người bệnh có thể phục hồi càng nhiều càng tốt. Trong vật lý trị liệu có nhiều dịch vụ khác nhau:
a- Tập dượt (physical therapy): như tập đi, tập lên xuống cầu thang, tập tự vào giường ngủ hay ra khỏi giường một cách an toàn, không vấp ngã…
b- Speech therapy: tập nói, tập nuốt khi ăn uống… Có những bệnh nhân bị stroke, không thể nói hay ăn được, cần được tập để phục hồi chức năng này.
c- Occupational therapy: Tập mang giầy, bí tất (vớ)… Tập sử dụng bếp gaz, bếp điện cho an toàn để tránh bị tai nạn.

AI TRẢ TIỀN CHO VDL?
Có nhiều nguồn tài trợ khác nhau:

1- Medicare
2- Medicaid (ở California là Medi-Cal).
3- Bảo hiểm tư, có nhiều người mua sẵn bảo hiểm cho VDL.
4- Tiền để dành của người bệnh (personal funds).

MEDICAID là do qũy liên bang và tiểu bang. Qũy này trả nhiều hay ít là tùy từng tiểu bang. Medicaid trả cho dịch vụ y tế và custody care.

BẢO HIỂM TƯ thì tuy theo từng trường hợp sẽ có những quyền lợi khác nhau, nhưng thường rất hạn chế.

Hiện nay người ta ước lượng trên nước Mỹ có khoảng 1.4 triệu người sống trong 15,800 VDL. Các VDL này đặt dưới sự kiểm soát của bộ y tế, đặc biệt là do Centers for Medicare & Medicaid Services (CMS) giám sát. Hàng năm các VDL đều phải trải qua một cuộc kiểm tra rất gắt gao (survey) của CMS. VDL nào không đúng tiêu chuẩn thì có thể bị đóng cửa! Mục đích kiểm tra của CMS là để bảo đảm cho các bệnh nhân tại VDL được săn sóc an toàn, đầy đủ với chất lượng cao. Đồng thời tránh những trường hợp bị bỏ bê (negligence) hay bạo hành (abuse) về thể xác lẫn tinh thần. Tại mỗi VDL đều có lưu trữ hồ sơ kiểm tra cho công chúng xem. Bất cứ ai cũng có thể xem kết quả của các cuộc kiểm tra này. Tất cả các VDL đều phải có các biện pháp để bảo đảm sự săn sóc cho bệnh nhân theo đúng tiêu chuẩn. Nếu không sẽ bị phạt tiền, và có những trường hợp bị đóng cửa.

Trên đây tôi đã trình bày sơ qua về những điểm chính của VDL. Tuy nhiên, như quý bạn đã từng nghe và biết, có nhiều khác biệt giữa những VDL… Theo tôi nhận xét thì quan niệm chung của mọi người là “không muốn vào VDL”. Chúng ta từng nghe những chuyện không tốt thì nhiều, mà những chuyện tốt thì ít. “Tiếng lành đồn gần, tiếng dữ đồn xa”, là câu ngạn ngữ người mình vẫn nói từ xa xưa đến nay. Tôi đã đọc không biết bao nhiêu là bài viết về việc con cái “bất hiếu”, bỏ bố mẹ, ông bà vào VDL rồi không đoái hoài tới. Tôi cũng thấy nhiều trường hợp các cụ vào VDL một thời gian rồi không muốn về nhà với con cháu nữa! Trên đời này không có gì là tuyệt đối cả, trong cái hay có cái dở, và trong cái dở lại có thể tìm ra cái hay. Vậy chúng ta rút tỉa được kinh nghiệm gì trong vấn đề này? Tôi chỉ xin nêu lên những nhận xét chủ quan của riêng tôi mà thôi. Có thể quý vị không đồng ý hết, nhưng nếu rút tỉa được ít nhiều ý kiến xây dựng thì “cũng tốt thôi”.

NHỮNG “BỆNH” CÓ THỂ DO VDL GÂY RA:

1- Lo lắng (anxiety): Trong tháng 9/2011 những nhà nghiên cứu hỏi ý kiến của 378 bệnh nhân trên 60 tuổi nằm VDL tại thành phố Rochester, New York. Kết qủa là có trên 27.3% trả lời là họ bị bệnh lo lắng, từ vừa đến nặng. Nếu không được chữa trị sẽ đưa đến bệnh trầm cảm (depression). Nên nhớ là 378 bệnh nhân này là người Mỹ chính cống, sinh ra và lớn lên tại Mỹ. Chúng ta hãy tưởng tượng người Việt mình không biết rành tiếng Anh, không hợp phong tục, tập quán thì sự khó khăn sẽ nhiều như thế nào! Còn một vấn đề nữa là thức ăn, chúng ta quen “nước mắm, thịt kho”…, làm sao mà có thể nuốt hamburger, sandwich… ngày này qua ngày khác! Các vấn đề này càng làm bệnh lo lắng, trầm cảm nặng thêm!

2- Phản ứng của thuốc (adverse drug reactions): Trong tháng 1/2012 ngưòi ta theo dõi các bệnh nhân tại VDL, kết qủa là ít nhất 40% các bệnh nhân dùng trên 9 loại thuốc khác nhau. Uống càng nhiều thuốc thì phản ứng càng nhiều. Có ba loại phản ứng khác nhau:

a- Phản ứng phụ (side effects): thí dụ như uống aspirin làm bao tử khó chịu, thuốc cao máu làm táo bón… Loại này thường xảy ra, không cần phải ngưng thuốc.

b- Drug interference: (tạm dịch là thuốc đối tác với nhau): có nhiều loại thuốc uống chung với nhau sẽ làm tăng hoặc giảm sức tác dụng. Thí dụ thuốc loãng máu coumadin mà uống chung với thuốc tim như amiodarone sẽ làm dễ chảy máu. Có những thức ăn hay nước uống dùng chung với thuốc cũng ảnh hưởng đến thuốc. Thí dụ uống nước bưởi hay nho với một vài loại thuốc cũng sẽ tăng sức tác dụng của thuốc, dễ gây ngộ độc.

c- Dị ứng với thuốc (allergic reaction): Loại này nguy hiểm hơn, thường làm da nổi mề đay, đỏ, ngứa. Nếu nặng thì có thể chết được như phản ứng với penicillin chẳng hạn. Nếu bị dị ứng thì phải ngưng thuốc ngay.

3- Ngã té (fall): Người già rất dễ bị té ngã gây nên nhiều biến chứng quan trọng như chảy máu trong đầu (intracranial bleeding), gãy xương (như gãy cổ xương đùi, tay…). Khi già quá hoặc có những bệnh ảnh hưởng đến sự di chuyển, không còn đi lại vững vàng, nhanh nhẹn như lúc trẻ nên dễ vấp, té ngã.

4- Da bị lở loét (decubitus ulcers): Những người bị liệt giường, không đủ sức để tự mình xoay trở trên giường, rất dễ bị lở loét da gây nên nhiều biến chứng tai hại.

5- Nhiễm trùng (infection): như sưng phổi, nhiễm trùng đường tiểu…nhất là những người cần phải dùng máy móc như máy thở (respirator), ống thông tiểu (Folley catheter)…

6- Thiếu dinh dưỡng, thiếu nước (malnutrition, dehydration): Ở các cụ già thì trung tâm khát (thirst center) trong não không còn nhạy cảm nữa, nên nhiều khi cơ thể cần nước mà không thấy khát không uống nên bị thiếu nước. Cái cảm giác “ngon miệng (appetite) cũng giảm đi nên không muốn ăn nhiều gây nên tình trạng thiếu dinh dưỡng.

VẬY CÓ NÊN VÀO VDL KHÔNG? Việc này thì tùy trường hợp. Theo tôi:

1- Nếu còn có thể ở nhà được mà vẫn an toàn thì ở nhà tốt hơn. Nếu tài chánh cho phép, thì dù mình không đủ khả năng lo cho mình, mình vẫn có thể mướn người “bán thời gian” (part time) đến lo cho mình vài giờ mỗi ngày, giúp ăn uống, tắm rửa, dọn dẹp trong nhà, thuốc men, chở đi bác sĩ…
2- Nếu không thể ở nhà được, mà tài chánh cho phép thì có thể ở những assisted living facilities. Ở đây thường họ chỉ nhận tiền (personal funds) chứ không nhận medicare & medicaid. Tại đây thì sự săn sóc sẽ tốt hơn.

3- Group homes (nhà tư): Có những người nhận săn sóc cho chừng 4-6 người mỗi nhà. Họ cũng lo việc ăn uống, chỗ ở, thuốc men, chở đi bác sĩ…Thường thì rẻ hơn tùy từng group.

4- Nếu “chẳng đặng đừng” phải vào VDL thì phải làm sao để có được sự săn sóc “tốt nhất”?

a- Làm sao để lựa chọn VDL:

* Vào internet để xem ranking của VDL (tương tự như các tiệm ăn có xếp loại A, B, C….)

* Mỗi VDL đều phải có cuốn sổ phúc trình về các cuộc kiểm tra (survey) do bộ y tế làm hàng năm. Trong đó bộ y tế sẽ nêu lên những khuyết điểm mà họ đã tìm thấy. Cuốn sổ này được để ở khu công cộng (public area) trong khuôn viên của VDL. Hỏi receptionist thì họ sẽ chỉ cho.

* Hỏi ý kiến thân nhân những người có thân nhân đang nằm tại đó.

* Quan sát bên trong và ngoài của VDL: xem có sạch sẽ, không mùi hôi, nước tiểu. Theo dõi cách đối xử, săn sóc của nhân viên với bệnh nhân.

* Nếu có thể thì tìm một VDL có nhiều người Việt đang ở để có nhân viên nói tiếng Việt, có thức ăn Việt, có chương trình giải trí theo kiểu Việt.

b- Nếu đã quyết định chọn VDL cho người thân rồi thì phải làm gì sau đó?

* Chuẩn bị tư tưởng không những cho bệnh nhân mà con cho cả chính mình và mọi người trong gia đình để có được sự chấp nhận (acceptance) càng nhiều càng tốt.

* Thăm viếng thường xuyên: Nếu nhà đông con cháu thì không nên đến thật đông một lần rồi sau đó nhiều ngày không có ai đến. Nếu được, nhất là trong vài tháng đầu, luân phiên nhau tới, mỗi ngày một lần một vài người. Làm lịch trình ai đi thăm ngày nào, giờ nào…

* Nên làm một cuốn sổ “thông tin” (communication book) để cạnh giường. Trong cuốn sổ này mỗi khi ai đến thăm thì viết ngày giờ, tên người đến thăm, và nhận xét xem bệnh nhân có vấn đề gì cần lưu ý, giải quyết. Nếu không có vấn đề gì thì cũng nên viết vào là không có hoặc cho nhận xét về vui, buồn, than thở của bệnh nhân…
* Cuối tuần hay ngày lễ: nên có người vào hoặc mang bệnh nhân về nhà nửa buổi để được sống với không khí gia đình dù ngắn ngủi, hay đưa ra khỏi VDL để làm đầu, tóc hoặc tới tiệm ăn cho khuây khỏa…

* Nên sắp xếp để bệnh nhân có sách báo, băng nhạc bằng tiếng Việt cho bệnh nhân giải trí.

* Cho dù có những bệnh nhân bị hôn mê bất tỉnh lâu dài, nhưng khi đến thăm hãy cứ thì thầm bên tai họ những lời yêu thương, những kỷ niệm cũ. Nắm tay, xoa dầu để tỏ tình thương yêu. Tuy họ không có thể cảm thấy được 100% nhưng chắc chắn họ vẫn còn một chút nhận thức, làm họ hạnh phúc hơn, mặc dù mình không nhận thấy. Để bên đầu giường những băng nhạc, câu kinh mà khi còn khỏe họ đã thích nghe.

* Một điều chót mà theo kinh nghiệm của tôi, rất có hiệu quả: đối xử tốt nhưng nghiêm túc với nhân viên của VDL:

– Đối xử tốt: lịch sự, nhẹ nhàng, không thiếu những lời cám ơn cho những nhân viên phục vụ tốt. Thỉnh thoảng mua một vài món quà nhỏ cho họ (tôi xin nhấn mạnh “nhỏ thôi”– đừng nên coi đây là hối lộ) như đồ ăn, thức uống … để bày tỏ lòng biết ơn của mình. Mình tốt với họ thì họ sẽ quan tâm đến mình nhiều hơn. Người mình vẫn nói: “Có qua có lại mới toại lòng nhau”).

– Tuy nhiên đối xử tốt không có nghĩa là mình chấp nhận những sai trái của họ. Thí dụ mình đã báo cáo những thay đổi về sức khỏe của bệnh nhân cho họ mà không ai quan tâm giải quyết thì mình phải lịch sự nêu ra liền. Nếu cần thì gặp ngay những người có trách nhiệm như charge nurse, nursing director và ngay cả giám đốc của VDL để được giải quyết. Nên nhớ là phải lịch sự, nhã nhặn nhưng cương quyết thì họ sẽ nể phục mình. Tôi đã thấy nhiều trường hợp đạt yêu cầu một cách rất khả quan.

Trên đây là những kinh nghiệm của tôi xin chia sẻ với quý bạn. Dĩ nhiên là không hoàn toàn đầy đủ tất cả những gì quý bạn mong muốn, nhưng hy vọng cũng đáp ứng được phần nào những ưu tư, lo lắng cho người thân của quý bạn.

BS Trần Công Bảo
***
*VÀM CỎ ĐÔNG
Đoàn Xuân Thu

Ðường xe lửa Sài Gòn – Mỹ Tho bắt đầu xây năm 1881. Mất khoảng 4 năm, cho tới ngày 20, tháng Bảy, năm 1885, chuyến xe lửa đầu tiên ‘đề pa’ từ ga Bến Thành Sài Gòn hụ còi rầm rầm, khạc lửa ra đàng mồm (vì lực chạy bằng máy hơi nước) về Mỹ Tho.
Tuy nhiên khi vào tới địa phận tỉnh Long An, vì hai con sông Vàm Cỏ Ðông và Vàm Cỏ Tây, xe lửa phải dừng lại, rồi tách toa xe ra lên Bắc (phà) để qua sông.
Tháng Năm, năm 1886, hãng Eiffel của Pháp bắc cây cầu sắt Bến Lức qua sông Vàm Cỏ Ðông và cây cầu sắt Tân An qua sông Vàm Cỏ Tây. Vậy là xe lửa Sài Gòn – Mỹ Tho chạy thẳng bon không cần phải qua Bắc như trước.
Cầu sắt Tân An dốc rất cao, đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước, lực yếu vì chụm củi đun nước trong nồi ‘súp de’ (chaudière) sôi chưa kịp, thành ra có khi nó tuột dốc ngược lại phía sau cả trăm thước. Sau đó lấy trớn lại, hì hụi ạch đụi tới ba bốn lần mới leo qua được cái cầu. Qua cầu rồi lại đổ dốc ào ào, chạy bon bon. Ngặt cái là ga Tân An lại cách chân cầu không bao xa nên mới có cái vụ: “Xe lửa chạy tới Tân An / Tốp máy chẳng kịp ngã ngang té nhào”
Từ những năm 1930s, đầu máy xe lửa từ hơi nước chuyển sang dầu ‘diesel’. Sài Gòn đi Mỹ Tho có 72 cây số nhưng có tới 17 ga vừa lớn vừa nhỏ nên xe lửa phải chạy mất 3 tới 4 tiếng đồng hồ, hành khách ngồi ‘ông cái mê’ là ‘ê cái mông’ luôn.
(Tui nhớ hồi nhỏ, khoảng 6, 7 tuổi gì đó, Tía tui thương đám con lóc nhóc của mình ở Mỹ Tho đèn ngọn tỏ ngọn lu nên dắt sắp nhỏ đi Sài Gòn coi đèn ngọn xanh ngọn đỏ. Lên xe lửa, tui đâu có ngồi để ‘ông cái mê’, ‘ê cái mông’ mà đứng nhìn qua khung cửa sổ để thấy một đoàn tàu đi nhả khói hai bên đường. Và cũng để thấy hàng cột mắc dây thép để truyền đi tín hiệu ‘morse’ nó rượt theo tui hoài. Khoái quá chừng hè!)
Ðến ngày Mùng Một, tháng Bảy năm 1958, đường xe lửa Sài Gòn Mỹ Tho nghỉ chạy, sau hơn 70 năm xình xịch chạy tới chạy lui..
Năm 1968, Mỹ đúc cầu Tân An và Bến Lức mới. Còn hai cây cầu sắt cũ nầy, năm 2004, CS nó tháo dỡ đem đi bán ve chai, đút túi cũng khá bộn tiền.
(Cái gì bán được là tụi nó bán hè. Cả nước nó còn bán được thì nhằm nhè chi hai cây cầu sắt cũ chớ?!)
Sông Vàm Cỏ chỉ dài có 35.5 km, chảy trong địa phận tỉnh Long An, nhưng có đến 3 tên gọi. Ðoạn gần ngã ba Bần Quỳ còn gọi là sông Xá Hương, đoạn giáp với sông Soài Rạp gọi là Vàm Bao Ngược.
Thuộc hệ thống sông Ðồng Nai, bắt nguồn từ Prey Veng bên Campuchia, sông Vàm Cỏ có khoảng hai chi lưu, bề ngang sông tương đối rộng là sông Vàm Cỏ Ðông và sông Vàm Cỏ Tây. Vàm Cỏ Ðông và Vàm Cỏ Tây bắt tay ‘bông rua’ (bonjour), hợp lưu tại ngã ba Bần Quỳ (Tân Trụ). “Bần gie, bần ngã, bần quỳ. Sống mà chịu cảnh chia ly thêm buồn”
o O o
Rồi mới đây có một ông nhà văn quê ngay ở cái đất Long An nói: “Hồi nhỏ học bài trong sách Giáo khoa của VC tức lắm, tức cái khúc này nè: “Ở tận sông Hồng, em có biết. Quê hương anh cũng có dòng sông. Anh mãi gọi với lòng tha thiết: Vàm Cỏ Ðông! Ơi Vàm Cỏ Ðông!”
Mắc cái giống gì phải lôi sông Hồng vô làm màu mới có thể nói tới Vàm Cỏ Ðông. Hồng Hà không đẹp, hiền hòa, thùy mị, diễm lệ có bằng sông Vàm Cỏ của tui đâu mà lôi nó vô chớ?
Tui cũng thông cảm với cái bức bối rồi tức tối của ông nhà văn, quê chính tại sông Vàm Cỏ nầy vì: “Quê hương mình đẹp hơn cả!”
Tui bèn lục coi đứa nào cả gan dám làm ông nhà văn nầy giận quá xá như vậy? Thì nó đây rồi. Ðó chính là nhà thơ VC (Cộng sản ở trong Nam) có bút hiệu là Hoài Vũ. Ông ‘ni’ là Tổng biên tập báo Văn nghệ giải phóng của ‘Vi Xi’ (VC) có mần bài thơ tựa là: ‘Nàng Thơm’. Rồi cả bọn thuộc cấp nịnh, xúm lại, áo thụng lạy nhau!
“Nàng Thơm tên lúa hay tên em? Nghe dịu tâm hồn ngọt gió đêm…”
Kể rằng một cô gái thương một chàng trai nghèo khổ, hằng ngày vất vả lam lũ cấy cày mà vẫn đói rách. Ðêm đêm cô gái lặng lẽ ra ruộng dùng nước mắt của mình nhỏ xuống, mỗi cây lúa một giọt khiến ruộng lúa của chàng xanh tốt trở lại. Lạ kỳ thay, từ lúc trổ bông đến khi thành gạo nấu thành cơm đều rất thơm. Rồi Người ta dùng tên Thơm của cô gái cho giống lúa Nàng Thơm ở Chợ Ðào, quận Cần Ðước, tỉnh Long An.
Dĩ nhiên thơ là hư cấu, là đặt chuyện nói không thành có; có ít xít ra nhiều; tuy nhiên cũng phải tôn trọng sự thực một chút đi. Chớ viết tào lao bí đao, tưởng tượng như tưởng voi, như vầy là coi không có đặng.
Vì ngoài giống lúa Nàng Thơm, gạo nấu cơm ăn nó thơm; còn biết bao nhiêu giống lúa có cả đống tên na ná như: “Nàng Bè, Nàng Co, Nàng Cóc, Nàng Ếch, Nàng Gồng, Nàng Quớt… thì viết như vậy quả là trớt quớt!
o O o
Hoài Vũ tên thật là Nguyễn Ðình Vọng, sinh năm 1935, dân Quảng Ngãi chớ không phải chánh gốc sanh đẻ lớn lên bên dòng sông Vàm Cỏ, tất nhiên là ổng mần thơ rất bá láp bá xàm, nhứt là hai bài: ‘Vàm Cỏ Ðông’ và ‘Anh ở đầu sông em cuối sông’.
“Vàm Cỏ Ðông, ơi hỡi dòng sông. Nước xanh biêng biếc chẳng đổi thay dòng…”
Con sông Vàm Cỏ Ðông có cây cầu Bến Lức bắc qua, tui từng qua lại cả trăm lần, làm cái quái gì có nước xanh biêng biếc bao giờ? Nước nó màu vàng quạch vì chở nặng phù sa nên màu nước như sương sa mình ăn với dầu chuối hồi nhỏ vậy.
Rồi: “Vàm Cỏ Ðông ơi hỡi dòng sông. Có anh du kích dũng cảm kiên cường. Lẩn ánh trăng vàng băng lửa đạn qua sông…”
Dũng cảm nầy là dũng cảm kiểu giành ngu hết ráo không chừa cho ai ngu với.
Trăng vàng là trăng rằm, trăng mười sáu, đêm nhưng trời sáng trưng như ban ngày. Rồi lính nó bắn ào ào toàn lửa đạn mà chú mầy dám lội qua sông là Há Bá rước chú mầy đi ăn đám giỗ.
o O o
Chắc hổng có ai dám vạch ra và chỉ rõ cái tầm phào nầy nên ông Hoài Vũ hăng tiết vịt, chơi thêm bài nữa là: “Anh ở đầu sông, em cuối sông!” được Phan Huỳnh Ðiểu (1924- 2015) phổ nhạc.
“Anh ở đầu sông em cuối sông. Uống chung dòng nước Vàm Cỏ Ðông. Thương nhau đã chín ba mùa lúa. Chưa ngày gặp lại nhớ mênh mông…”
Sau nầy, được bồi bút quốc doanh phỏng vấn, Hoài Vũ cho biết là có em Bảy Nhàn nào đó từ thành thoát ly ra khu đi học mần văn, mần thơ cách mạng. Thấy em hơ hớ xuân thì nên ông thèm nhểu nước miếng bèn ‘chỉ đạo’ rồi ‘chỉ đại’ em Bảy Nhàn nầy. Hoài Vũ mần bài thơ nầy cho em Bảy Nhàn đọc được để hiểu được tấm lòng (thòng) của ‘qua’ đây.
Làm thầy dạy viết văn, mần thơ cách mạng mà đi dê, đi dụ dỗ học trò thì bậy bạ quá!
Cái bố láo, bố lếu thứ hai là ông Hoài Vũ tựa theo ý bài thơ, là nói lịch sự, còn nói ‘trần trắng trợn’ thì ông chôm từ bài ‘Trường Tương Tư’ của Lương Ý Nương (907- 960) bên Tàu:
“Quân tại Tương giang đầu. Ngã tại Tương giang vĩ. Tương tư bất tương kiến, Ðồng ẩm Tương giang thủy”
“Chàng ở đầu sông Tương. Thiếp ở cuối sông Tương. Nhớ nhau không gặp mặt. Cùng uống nước sông Tương”
Ông ‘thần’ nầy chỉ có cái việc là thay tên sông Tương bằng Vàm Cỏ Ðông (là của nó thành của tao). He he!
Nhưng bài thơ ‘Trường Tương Tư’ của Lương Ý Nương hay hơn nhiều. Hay ở chỗ tựa bài thơ: ‘Tương tư’ là nhớ nhau . Trường là ‘dài’, nên nhớ nhau hoài. Còn con sông tên là Tương Giang, tình như nước của cả một dòng sông là nhớ nhiều quá xá!
Như thế bài thơ: ‘Anh ở đầu sông em cuối sông’ chỉ là một bài thơ cọp dê ý của Tàu Phù, vừa tán gái vừa quánh giặc, (cho đúng đường lối của đảng), thì có hay ho gì mà khoe chớ?
Kết luận: “Thôi đi mấy cha! Dóc vừa vừa phải phải thôi!”
DXT
***TRANG THƠ 06-7-2020 LIÊN KẾT WEB*QUÝ THI SĨ GÓP MẶT HÔM NAY:

*TRẦN QUỐC BẢO * TRẦM VÂN * THANH THANH *
* C.M * NGUYỄN NHƠN * LÝ ĐỨC QUỲNH *
ĐỖ CÔNG LUẬN * HÀN THIÊN LƯƠNG * VIỄN KHÁCH
*ĐẶNG QUANG CHÍNH * KIỀU PHONG *SA CHI LỆ * THU.T * CHU HÀ *
*THI SĨ & DỊCH GIẢ TRẦN QUỐC BẢOMừng July 4th

Bỏ Quê hương đến xứ này
Chúng tôi được sống những ngày tự do
Hôm nay là: JULY 4th
Nguyện cầu Thượng Đế ban cho Hoa Kỳ

Phú cường một cõi biên thùy
Tự Do đuốc sáng, phát huy toàn cầu!
Văn minh Mỹ Quốc hàng đầu
Uy quyền vũ lực, không đâu sánh bì!

Chúng tôi, vận Nước suy vi
Giang sơn, bị Cộng trị vì bấy nay!
Như đàn Chim Việt lạc bày,
Tới đây, xin nhận nơi này Quê Hương!

Tuy rằng gốc gác tha phương,
Nhưng trong một Nước, yêu thương nhau cùng!
Mừng “NGÀY ĐỘC LẬP” vui chung!
Lá Cờ Hiệp-Chúng-Quốc, bừng nở hoa !!!

Trần Quốc Bảo
Richmond, Virginia
Địa chỉ điện thư của tác giả:
quocbao_30@yahoo.com
**
*Đối Diện Niềm Vui
Sao Em Lại Khóc…

Ngày 4 tháng 7
Tại Hoa Thịnh Đốn

Có người con gái tóc bạch kim,
Tung tăng trên đường nhảy nhót chân chim
Nàng đi trước rừng cờ sặc sỡ
Nắng tô hồng rực rỡ má hây hây
Ngọn gió đùa thổi cánh áo tung bay
Áo và váy cũng mầu cờ sặc sỡ
Rất hồn nhiên
Miệng cười rạng rỡ
Vươn cao lồng ngực thiên thần
Bàn tay ngọc quay tròn cây súng nhựa
Gót chân son theo nhịp bước quân hành
Kèn trống vang lừng
Kỷ niệm ngày Hoa Kỳ độc lập
Nỗi hân hoan tràn ngập Thủ đô
Phố xá người đi như nước vỡ bờ
Trai gái ôm nhau khiêu vũ
Mấy cụ già mừng rỡ vỗ tay ca
Em bé da đen phe phảy lá cờ hoa
Toe toét cười rất tươi trong nắng
. . . Người con gái tóc bạch kim
Dẫn đầu đoàn diễn hành
Nhịp chân đều đi vào lòng dân tộc
Ánh mắt ngời độc lập, tự do
Đoàn phản lực vẽ mầu trên không phận
Đưa niềm vui lên vút tận trời xanh
Niềm vui toả khắp thị thành
Cả nước tưng bừng hoan hỉ

Riêng một góc công viên
nơi Đài Tử sĩ
Dưới lá cờ vàng sọc đỏ
Có người con gái Việt Nam
Em ngồi đây lặng yên như cây cỏ
Lệ đầm đìa ướt vạt áo lam
Nhòe hàng chữ trên trang thơ nhỏ
Thư của “út Chó” gửi “chị Năm”
. . . “Bố bị cùm chân trong trại giam
Mẹ và em đói nghèo kham khổ ” . . .
Đau thương òa vỡ
Xót xa buồn . . . em khóc giữa ngày vui
Tội nghiệp quê hương
Tội nghiệp em tôi

Trần Quốc Bảo
***
*THI SĨ TRẦM VÂN & THÍCH TÁNH TUỆ *THI SĨ ĐA TÀI THANH THANH & C.M
*MỘNG
tặng Thanh-Thanh

Em đến thăm anh lúc nửa chiều,
Nắng vàng nhạt nhạt, gió hiu hiu;
Tre nghiêng trước ngõ như chào đón,
Hoa rắc hàng hiên, lá rải lều .

Nhà anh vắng quá, gọi không ai;
Em đoán anh đang chép soạn bài .
Rón rén vô phòng em nói bỡn:
— Ô kià, thi sĩ nhớ nhung ai ?

Nhưng không! anh ngủ giữa chiều mơ,
Sách gối, bên tay giấy mấy tờ,
Và bút chì lăn bên lọ mực…
Biết rồi: anh ngủ giữa hương thơ .

Em đến bên bàn lục vở anh
Viết bừa dăm chữ lên bià xanh,
Bảo rằng em ghé thăm anh đó;
Ðang giấc thần tiên, thức chẳng đành.

Gió thổi bên hiên rụng lá vàng,
Lá rơi làm dậy cả không gian;
Giật mình em tỉnh — À ra mộng
Ðã dẫn em đi vạn dặm đàng.

Em cách xa anh vạn dặm trường,
Làm sao gặp được? nhớ nhung vương.
Em mong anh cũng luôn luôn mộng,
Ðể gặp nhau và đỡ nhớ thương!

Nhưng, khốn chưa! vừa ra khỏi mơ
Bỗng thương không bến, nhớ không bờ.
Tháng ngày cách biệt người yêu dấu,
Buồn nhớ trông anh luống thẫn thờ…

C.M.
(đăng trên “Việt Nam Phụ Nữ”, Huế, 1948)
Thanh-Thanh
***
*THI SĨ NGUYỄN THÀNH NHƠN
CHA TÔI

Cha tôi thời trai trẻ
Chức việc nho nhỏ
Làng Phú cường, xứ Thủ
Bình Dương
Thuở nhỏ nghe Bà nội nói
Tía mầy được Ông ngoại cưng
Nó muốn “leo bàn thờ”
Ông ngoại cũng cho
Đến phiên ba tôi làm cha
Thằng Đực Lớn làm gì cũng được
Mẹ nằm bịnh, sai bắc cho ấm nước
Thằng Đực tuổi mười ba, mười bốn
Nhóm lửa hoài, thổi hổng cháy
Ba đi làm việc dìa, mẹ mắng vốn
Con ông lớn sầm sầm
Biểu nấu cho ấm nước, nó hổng làm được
Ông già cười hề hề biểu
Nó là con trai, bếp núc cái gì
Miển nó học giỏi là được
Thôi để tui biểu nó chạy ra chợ
Mua cho bà tô cháo là xong
Ngày ông nằm hoi hóp
Trên Kinh Tế Mới, Bảo Lộc
Tôi mới từ ngoài Bắc, ở tù về
Tôi biết ba tôi sắp ra đi
Tôi năn nỉ vợ tôi về lo liệu
Tang ma, hậu sự cho cha
Bởi vì tôi liệu không đủ sức
Đứng nhìn cha già
Cả đời chỉ nuông chìu
Thằng con trai trưởng
Tôi thương cha đứt ruột
Làm sao đứng đó nhìn

Ngày Father’s Day
Nhớ cha già
Nguyễn Thành Nhơn

My Father

My dad at his young age
was an official
holding a lower position
at Village Phú Cường
Town Thủ
Province Bình Dương.

I recollected from my childhood
I had heard my grandma saying:
“Your dad is your granddad’s loving son
whom he wouldn’t mind
whether your dad would dare jump on our ancestors’ altar.”

Then it came to the time
when my dad himself turned into a father
he had allowed me – his first son,
Đực Lớn to freely do whatever I wanted to do.

One day, my mom got sick.
She told me to boil water
Đực Lớn, at that time,
in my teen
about thirteen or fourteen,
had tried my best to build a fire.
I had blown as hard as I could
but no vail.

When my dad got home from work,
my mom cold me
in front of him
about my hopeless failure:
“your son has been growing too big
But he is still too useless
to be capable of boiling water in the kettle”.

My dad had laughed in his easy mood, while he had been defending me:
“he is a boy
who has no business in a kitchen;
It’s fine so long as he does good in his study.
No problem at all,
let me ask him
to run to the local market
and order a “to-go” bowl of porridge for you.”

By the time, I had just come back
from a concentration camp
in North Vietnam,
I witnessed my dad’s last days
dying in bed
at our home
in New Economic Zone Bảo Lộc.
I was fully aware
that my daddy was about to leave this world.
I had requested my wife
to fully take charge of his funeral
since it was too much for me
to handle such an emotional task.
My dad had devoted his whole life
to take care and pamper me – his eldest son.

I loved him so much that my heart was broken.
my inner-self was shattered.
How on earth could I witness and survive from the farewell to my dedicated father?

On Father’s Day
In Memory of my Dad

Nguyễn Thành Nhơn

English version by
Thao Chuong Tran Quoc Viet
***
*NHỚ MẸ

Mẹ đã mất từ lâu
Chưa một lần chiêm bao thấy bóng mẹ
Có lẽ ngày còn bé
Mẹ nghiêm khắc nên lớn rồi vẫn sợ mẹ

Lúc bé ở làng quê
Roi vọt như cơm bữa
Kịp khi ra Chợ Thủ
Con lớn nên không nỡ roi vọt
Nhưng không ngớt răn dạy

Nhưng cũng có một lần
Mẹ đang nằm bịnh
Bà nội lại dằn thúc
Mẹ giận lẩy bà mới kêu con lại

Đứng kế bên giường nghe mẹ dạy
Bất đồ nắm chặt tay con
Tay kia rút phăng khúc củi gộc
Phang liên tu bất tận

Ai biết tính con bằng mẹ
Mẹ biết con bề ngoài nhu thuận
Bề trong cứng đầu ngỗ nghịch
Nên cam chịu tiếng ác để răn dạy

Cha mẹ sinh con trời sinh tính
Biết vậy nhưng vẫn gắng sức
Toan sửa tính cho con
Cho con được thành nhơn
Như lòng mong mỏi của mẹ
Khi đặt tên con là Thành Nhơn

Mẹ vốn là thôn nữ
Chữ nghĩa đâu bao nhiêu
Chỉ dạy con hai điều:
Một là không được dối trá
Hai là sống theo nhân nghĩa
Chỉ có bấy nhiêu thôi

Nói là nói vậy thôi
Con mẹ cũng lớn rồi
Vẫn nhớ lời mẹ dạy
Không dám dối trá cầu lợi danh

Cũng chuộng điều nhân nghĩa
Chỉ khi nào lạng quạng
Dấu để mẹ khỏi buồn
Thật không dám dối trá

Nhưng tới lần lập gia đình
Mới thật là khổ não
Biết con vì mối tình si
Đang rơi vào cơn gió xoáy

Bao nhiêu điều ngang trái
Lại sợ con bị hại
Thương con đứt ruột mà chẳng biết làm sao!
Chỉ biết nhìn con ngơ ngẩn lặng thinh

Ngày nay tuổi bảy lăm
Những đêm nằm thao thức
Muốn nghe lại lời mẹ một lần
Không làm sao được nữa
Mẹ mất đã từ lâu

Nhờ ơn Mẹ mới Thành Nhơn
Nguyễn Thành Nhơn
***
*TIẾNG MẸ RU

Từ bốn ngàn năm trước
Trên đất Lĩnh Nam
Mẹ Âu Cơ cất lời ru
Con ơi nhớ lấy lời nầy
Ta là giống Rồng Tiên
Dân Lạc Việt trồng “ Lúa nước “
Bên bờ Trường giang Dương Tử
Trôi giạt tới nơi đây

Bốn ngàn năm sau
Trên đất Miền Đông Nam bộ
Bà thác lời ru cháu
Nhắn gởi khuyên con gái
“ Con ơi chớ lấy chồng xa
Mai sau cha yếu mẹ già
Chén cơm ai bới tô trà ai dâng “
Hoặc nói gần nói xa
“ Có con mà gã chồng gần
Có bát canh cần nó cũng đem cho “
Nhưng mà con của mẹ
Vì duyên số lấy phải chồng xa
Từ đất gò Miền Đông
Lấy chồng về U Minh Miệt thứ
Nên mới cất lời than
“ Con gái mà lấy chồng xa
Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu “
Có những buổi chiều tà
“ Chiều chiều ra đứng cửa sau
Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều “
Cũng có khi
“ Chiều chiều chim vịt kêu chiều
Bâng khuâng nhớ mẹ chín chiều ruột đau”
Đó là những gái hiếu thuận
Lại có những nàng thôn nữ
Con cháu Hồ Xuân Hương
Thuộc loại “ gái ngoan”
“ Không chồng có chửa mới ngoan
Có chồng có chửa thế gian sự thường “
Khăn gói theo người yêu
“ Ra đi là sự đánh liều
Mưa mai nào biết nắng chiều nào hay “
Vì yêu nên phải sao cũng chịu
“ Một mai thiếp quyết theo chàng
Đói no thiếp chịu lạnh lùng thiếp cam “

Ngày nay trên đất Mỹ
Một mảng Việt Nam trôi giạt
Ông cất lời ru cháu
“ Ví dầu cầu ván đóng đinh
Cầu tre lắt lẽo gập ghình khó đi
Khó đi khó đẩy về rẩy ăn cần
Về sông ăn cá về đồng ăn cua “

Tiếng mẹ Âu Cơ ru hờ
Từ bốn ngàn năm trước
Nay vẫn còn vẳng đưa

Nguyễn Nhơn
( Đực Làng Bưng Cầu
Xứ Thủ Miền Đông )
**
*On a chanté…les Parisiennes
Leur petits nez et leur chapeaux
Et bien que… les Américaines
Qui soient les souveraines
Du monde nouveau
On oublie tout
Sous le soleil de Mexico
On devient fou…

NẮNG TRƯỜNG SƠN

Hai gã tù Miền Nam
Lầm lủi đẩy xe ba gát
Vượt qua dốc Phục Linh
Bận lên, ra sức đẩy
Bận xuống, cố sức trì
Bận lên, tù đẩy xe
Bận xuống, xe kéo tù
Vực sâu liền trước mắt
Thân tù có sá chi
Đêm về gã tù già
Áp mặt song cửa sắt
Phì phò thở, lên cơn xuyển
Gã tù trẻ trăn trở
Nhớ về dòng suối mát
Nơi quê nhà Bình Dương
Cội trăm già trĩu trái
Sắc tím, vị ngọt thanh
Thiêm thiếp giấc cô miêng
Chợt giựt mình thức tỉnh
Nắng Cali vàng rực rở
Mùa hè trên đất Mỹ

( Hè Cali nhớ hè Trường Sơn)
Nguyễn Nhơn
***
*THI SĨ LÝ ĐỨC QUỲNH & PHƯƠNG HÀ                           *Thi Sĩ LÝ ĐỨC QUỲNH
MÀU HOA KỶ NIỆM-Thơ Phương Hà và Thơ HọaMÀU HOA KỶ NIỆM

Phượng đỏ nở đầy trên lối xưa
Những cơn mưa hạ báo sang mùa
Rưng rưng cánh mỏng bằng lăng tím
Lác đác ve sầu kêu ngẩn ngơ

Nghĩa trang chiều muộn nắng phai nhòa
Phượng vĩ, bằng lăng rải cánh hoa
Em cắm hai cành tươi trước mộ
Màu hoa hạ cũ vẫn đây mà…

Phượng đỏ, bằng lăng tím rợp trời
Hai màu tương phản lại song đôi
Vui, buồn cùng đến trong mùa hạ
Hạ kết yêu thương, hạ tách rời

Ngày ấy phượng hồng ép giữa thơ
Tan trường, anh đến cổng mong chờ
Gặp em hiền dịu trong tà tím
Trao vội… đỏ bừng mặt, ngẩn ngơ

Tình yêu nẩy nở giữa mùa hè
Thu mộng, đông nồng, xuân đắm mê
Hạnh phúc tưởng chừng như bất tận
Bao năm chung bước lối đi về

Nhưng rồi một buổi hạ chưa tàn
Anh đã xa rời cõi thế gian
Yên nghỉ dưới vòm hoa phượng đỏ
Bên bằng lăng tím đứng song hàng

Từ đấy em buồn mỗi hạ sang
Bao nhiêu kỷ niệm chẳng phai tàn
Nồng nàn phượng đỏ còn lưu luyến
Sắc tím bằng lăng mãi dịu dàng

Phương Hà
( 03/07/2020 )

Thơ Họa:

TRƯỜNG CŨ TÌNH XƯA

Trở về cố quận,đến trường xưa
Phượng đỏ,bàng xanh,hạ cuối mùa
Ghế đá trơ vơ ngoài nắng đợi
Ta hồn trẻ dại đứng ngu ngơ

Cảnh cũ nhìn quanh…mắt bỗng nhòa
Chập chờn áo trắng mộng hoàng hoa
Phân ly,yêu dấu thầm lưu ảnh
Tôn Nữ Huế xưa dáng mượt mà

Ngọn tre vắng gió vút xanh trời
Bướm trắng,ong vàng lượn sóng đôi
Lác đác trong vườn hoa mới nụ
Nồng mơ khép vội,cánh xa rời

Đây thôn Vỹ Dạ của nàng thơ
Lá trúc che ngang bóng hạ chờ
Hoa bắp vàng lay chiều vắng lặng*
Nhốt hồn ta mãi tuổi ngây ngơ

Chớm biết yêu khi vướng mắt hè
Chạm nhìn mà đuối tận đê mê
Tan trường trước cổng chờ theo gót
Lụn tháng dần vơi bẽn lẽn về…

Xuân đến,lòng đâu nghĩ mộng tàn
Vô thường biến chuyển cả nhân gian
Qua cơn gió sóng cuồng dâu bể
Nếp cũ thân thương xót đổi hàng

Mỏi mòn ngóng đợi lịm hè sang
Phượng đỏ đường xưa xác tạ tàn
Tiếng hót hoàng oanh không trở lại
Cỏ bồng ta thả gió chiều hoang…

Lý Đức Quỳnh
4/7/2020
***
*NỮ SĨ Ý NGA**THI SĨ ĐỖ CÔNG LUẬN **THI SĨ HÀN THIÊN LƯƠNG **THI SĨ VIỄN KHÁCH **THI SĨ ĐẶNG QUANG CHÍNH

*Nước mắt quê hương

Mưa ngoài trời mưa cứ rơi rỉ rã
Người trong nhà viết cứ viết mãi thôi
Giọt mưa rơi, rơi tuôn lòng sầu nhớ
Sầu vơi dần nhưng ta viết mãi thôi …!

Nhớ thương ai tháng ngày dần cô đọng
Tình dù cao cũng có lúc phôi pha
Xa nơi kia nơi quê nhà bất ổn
Cuộc chiến kia vẫn tiếp tục không thôi …!

Cuộc chiến đấy thiện ác chưa phân biệt
Tấm lòng son xen lẫn thói gian tà
Vàng lẫn thau làm tin yêu vơi bớt
Chính, tà kia làm nhụt chí con người …!

Rồi mai đây không còn Nam Quan nữa
Bản Giốc kia lẫn khuất mất đâu rồi
Bản đồ Việt vẫn nằm im vang bóng

Mưa vẫn rơi nước mắt kia không dứt
Giọt mưa rơi không phải giọt tình sầu
Lệ mãi rơi của toàn dân nước Việt
Ngàn năm sau ai rửa nhục nước nhà …?!

Đặng Quang Chính
***
*THI SĨ KIỀU PHONG*NỮ SĨ THU.T**THI SĨ CHU HÀ
THẾ THÁI NHÂN TÌNH

Thế thái nhân tình chán lắm thay
Nhìn đâu cũng thấy ác gian đầy
Con đường tơ lụa Tàu đang dựng
Chủ nghĩa toàn cầu Mỹ đã xây
Phục vụ nhân sinh đâu chẳng thấy
Lợi quyền trọc phú ngút trời mây
Công bình, bác ái thường nghe nói
Xa lắm người ơi chẳng chốn nầy !!!
Chu Hà
***
*SA CHI LỆLẠC PHÍM

Ta về ngủ bãi nguyên sơ
Nghe trăng dị dã ngâm thơ tuyệt tình
Em giang đầu ta yên chinh
Một mùa hỏa ngục phủ hình tượng rêu

Triều nghi vừa vỡ tan chiều
Trăm con tóc gục tím đìu hiu sương
Trông ta cổ quái dị thường
Nghêu ngao xuống phố gom xương máu hờn

Nhâm nhi trà tuyết lệ tuôn
Rủ rê phù thủy vào đường đam mê
Van xin một chút hương thề
Tìm đâu thời thượng từ bề quyên di

Tay em năm ngón cung phi
Còn ta mười ngón phím ghì vết thương!

SA CHI LỆ NGÀY THÁNG BẠC ĐẦU
***
***7-DÒNG THƠ XƯỚNG HỌA, QUÝ THI SĨ:
*CAO QUANG SAU * LÝ ĐỨC QUỲNH * LÊ CẢNH TIẾN
*MAI XUÂN THANH * THY LỆ TRANG * NHƯ THU * MINH THÚY * SONGQUANG * THANH HÒA *PHƯỢNG HỒNG * NGUYỄN T MỸ NGỌC * SÔNG THU *MAI XUÂN THANH * TRẦN NHƯ TÙNG * THANH TRƯƠNG *THANH SONG KIM PHÚ *
***
*CUỘC RƯỢU BUỒN-Thơ Cao Quang Sau và Thơ Họa

CUỘC RƯỢU BUỒN

Cạn chén trầm thăng rẽ bước đời
Tao mày đã lúc biệt trùng khơi
Hào sâu sát cánh ,người ngang bể
Chiến tuyến chung lưng , kẻ cuối trời
Lịch sử ngậm ngùi xoay thế cuộc
Bể dâu hụt hẫng đổi trò chơi
Thương bao chiến hữu vừa nằm xuống
Rót lại quanh đây cốc rượu mời
Cao Quang Sau

Thơ Họa:

VIỄN KIẾN

Viễn cảnh tương lai chẳng hướng đời
Tử sinh phó mặc sóng xa khơi
Nếu như xác nọ trôi ngoài biển
Xin để hồn kia lộng giữa trời
Cũng được ung dung vào cuộc lữ
Nên còn tự tại bước rong chơi
Chớ đem đào huyệt sâu vùi lấp
Lạnh lẽo thiên thu bóng tối mời
Lý Đức Quỳnh

HÃY TIN VÀO TƯƠNG LAI

Cùng anh khép lại những trang đời
Kỷ niệm bao ngày hãy lắng khơi
Dẫu tuổi xuân còn yêu mặt đất
Dù cơn mộng vẫn cháy lưng trời
Manh tình cố hữu đừng đem bỏ
Chén rượu thăng trầm phải giữ chơi
Cuộc sống buồn vui dày bản ngã
Niềm tin tự đến khỏi lo mời .

Lê Cảnh Tiến
30/06/2020

THƯƠNG HẢI – TANG ĐIỀN

Quan hà cạn chén, uống say đời
Thất thủ Sài Gòn, vượt biển khơi
Huynh đệ chi binh nơi góc biển
Quân nhân đồng đội chốn chân trời
Đối nhân xử thế trông trò khỉ
Chiến hữu đồng môn bỏ cuộc chơi
Thương hải cá tôm mồi món nhậu
Tang điền rượu đế rót ra mời
Mai Xuân Thanh
Ngày 30/06/2020
***
*THƠ XƯỚNG HỌA: KHÓAN THỦ THƠ CHINH PHỤ NGÂM

THƠ XƯỚNG:

KHÓAN THỦ THƠ CHINH PHỤ NGÂM

Ngàn dâu xanh ngát một màu
Tình chàng ý thiếp ai sầu hơn ai.

NỖI BUỒN

NGÀN khuya trăn trở,bồi hồi
DÂU phai , biển đổi ,,,mất thời ngây thơ
XANH ngày xưa…khoảng trời mơ
NGÁT đồng lúa chín, phất phơ cánh diều
MỘT mình, nghe tiếng gió chiều
MÀU hoa còn đó, người yêu nơi nào?

LỜI CHINH PHỤ

TÌNH vẫn còn vương giọt lệ đầy
CHÀNG đi biền biệt cuối chân mây
Ý chờ khắc khoải câu hò hẹn
THIẾP đợi xanh xao tiếng thở dài
AI đó ngậm ngùi trăng ải vắng
SẦU đây chất ngất nắng thu phai
HƠN bao xuân đã trôi hờ hững
AI nhớ chăng ai dáng liễu gầy?
Thy Lệ Trang

THƠ HỌA:

TƯƠNG TƯ

NGÀN mây thả mộng đôi hồi
DÂU ngoài bãi úa rụng thời xuân thơ
XANH xưa vào ủ trong mơ
NGÁT trời gió lộng hồn phơ phất diều
MỘT chiều như mỗi buổi chiều
MÀU tương tư nhuộm nồng yêu thuở nào…

LỜI CÔ PHỤ

TÌNH giăng sương khói ảo hư đầy
CHÀNG mãi nghìn trùng ruổi gió mây
Ý vẫn chưa dừng nơi cuối bể
THIẾP đâu dám hẹn bến sông dài
AI đem nhánh mộng dìm xa thẳm
SẦU để muôn đời ngậm nhạt phai
HƠN nửa kiếp đàn khuya lẻ bóng
AI không tuế nguyệt xót hao gầy ?

Lý Đức Quỳnh

NỖI NIỀM

NGÀN sao lấp lánh từng hồi
DÂU tằm hai ngả tiếc thời nên thơ
XANH cành gió gửi mộng mơ
NGÁT hoà mây trắng lơ phơ bóng diều
MỘT hôm trầm bổng sáo chiều
MÀU son đã nhạt tiếng yêu thủa nào!

ĐONG ĐẦY NỖI NHỚ!

TÌNH ơi nỗi nhớ lại đong đầy!
CHÀNG đã xa vời tựa khói mây!
Ý mải cầu mong dù nguyệt khuyết
THIẾP ưng khấn nguyện dẫu năm dài
AI chờ góc biển tình luôn đượm
SẦU lấp chân trời dạ chẳng phai!
HƠN cả non ngàn ru lối mộng
AI thương thiếu phụ đếm trăng gầy!
Như Thu
02/07/2020

MƠ CHIỀU

NGÀN mây uốn lượn từng hồi
DÂU vườn mọc chín gợi thời còn thơ
XANH màu lá thắm đẹp mơ
NGÁT hương cỏ nội lơ phơ bóng diều
MỘT trời thương cảm bóng chiều
MÀU dâng kỷ niệm tình say chốn nào

NỖI BUỒN CÔ PHỤ

TÌNH luôn ấp ủ chứa tìm đầy
CHÀNG đã xa vời tận cuối mây
Ý vẫn đìu hiu từng giấc muộn
THIẾP luôn quạnh quẽ những đêm dài
AI chờ hạnh phúc lùa mơ nhạt
SẦU đợi ân tình thả mộng phai
HƠN tháng năm thầm mi ứa lệ
AI trông bến cũ bóng hoa gầy
Minh Thuý
Tháng 7/2/2020

XA VẮNG

NGÀN trùng xa cách chẳng hồi
DÂU tằm ươm kén từ thời còn thơ
XANH rờn biển lặng niềm mơ
NGÁT hương đồng nội lơ phơ sáo diều
MỘT làn khói tỏa lam chiều
MÀU mây trắng tuyết hương yêu chốn nào ?

VỌNG PHU

TÌNH yêu vương vấn mãi tim đầy
CHÀNG thấu nỗi niềm dạ chẳng phai ?
Ý đợi xanh xao người góc biển
THIẾP chờ vàng vỏ kẻ đầu mây
AI xui cô phụ buồn mong ngóng
SẦU khiến chinh phu thở ngắn dài
HƠN nửa cuộc đời trong nỗi nhớ
AI sầu tượng đá đứng trơ gầy ?
Songquang
20200703

CHIỀU QUÊ

NGÀN lau xào xạc đôi hồi…
DÂU cồn mía bãi gom lời họa thơ!
XANH dòng sông uốn mộng mơ,
NGÁT thơm hương lúa phởn phơ bóng diều.
MỘT đàn cò trắng kêu chiều
MẦU lam khói rạ phiêu diêu xóm nào

VẦNG TRĂNG CHIA NỬA

TÌNH sâu ấp ủ lại thêm đầy
CHÀNG mãi phiêu bồng tựa áng mây
Ý muốn xông pha đền nghĩa nặng
THIẾP mong tần tảo trả ngày dài
AI thương dãi gió tài mai một
SẦU tiếc dầm mưa sắc nhạt phai
HƠN mấy mùa qua mờ bóng nhạn
AI kia lệ ứa với trăng gầy
Thanh Hoà

MÀU CHUNG THỦY

NGÀN đêm trông ngóng tin hồi
DÂU tan bể biến xót thời xuân thơ
XANH khung trời ,tiếc người mơ
NGÁT mùi khói rạ ,lửng lơ sáo diều
MỘT hôm đi dưới nắng chiều
MÀU vàng chung thủy,tình yêu năm nào

TÌNH HỜN

TÌNH héo vàng dây ,lá rụng đầy
CHÀNG xa xôi mãi cuốn theo mây
Ý mong gặp gỡ ,lời thưa vắn
THIẾP ước sum vầy ,mộng thắm dài
AI nhớ mỏi mòn đêm quạnh vắng
SẦU dâng ngất nghễu sắc hồng phai
HƠN thân đơn chiếc tình ôm ấp
AI tủi hờn ai dáng vóc gầy ?

PHƯỢNG HỒNG

SUỐI ĐẸP NHƯ MƠ

NGÀN thông vi vút phản hồi,
DÂU thì bông nở rừng thời dệt thơ.
XANH lơ suối đẹp như mơ,
NGÁT ngao hoa dại phởn phơ con diều.
MỘT dòng khói sóng sương chiều,
MÀU trời sắc nước hương yêu thủa nào.

PHẬN BẠC

TÌNH sao quên được vẫn đong đầy,
CHÀNG đã lỗi thề gửi gió mây,
Ý ngóng tin vui bao tháng tận,
THIẾP ôm hi vọng những ngày dài.
AI buồn gối chiếc đời cô quạnh,
SẦU hận chăn đơn tóc bạc phai.
HƠN nửa xuân thì chờ đợi mãi,
AI đem phận bạc chất vai gầy.
Nguyễn Thị Mỹ Ngọc.
July 3/2020.

VINH QUI

NGÀN đêm trăng rọi đầu hồi
DÂU tằm em hái, anh thời đọc thơ
XANH niềm hy vọng như mơ
NGÁT hương mộng dệt lơ phơ sáo diều
MỘT mai võng lọng đường chiều
MÀU son bù đắp tình yêu thuở nào

HIỀN THÊ

TÌNH chung ấp ủ mối duyên đầy
CHÀNG mãi mơ màng mộng gió mây
Ý đợi tài năng ra biển lớn
THIẾP mong quân tử vượt sông dài
AI ơi chớ phụ lòng chung thủy
SẦU hỡi đừng làm dạ nhạt phai
HƠN kém cuộc đời nhờ vững chí
AI luôn vì bậu vóc hao gầy ?
Sông Thu

CHINH PHU

NGÀN thu vĩnh biệt mấy hồi ?
DÂU nương lá biếc một thời tuổi thơ
XANH xuân buổi ấy anh mơ
NGÁT mùa rẫy bắp phất phơ thả diều
MỘT hôm ngoạn cảnh đường chiều
MÀU môi ấm áp em yêu tôi nào !…

CHINH PHỤ

TÌNH yêu ấp ủ trái tim đầy
CHÀNG đã bay cao lướt gió mây
Ý nghĩ bâng khuâng qua khắc lụn
THIẾP suy trằn trọc suốt canh dài
AI mòn mỏi đợi môi son nhạt
SẦU cảnh chờ mong má phấn phai
HƠN kẻ lao tâm đời vất vả
AI đau xót dạ dáng hao gầy ?…
Mai Xuân Thanh
Ngày 03/07/2020

BÌNH YÊN

NGÀN xuân trống hội liên hồi
DÂU tơ kén chắc bao thời nên thơ
XANH xanh rặng quế vườn mơ
NGÁT thơm tiếng sáo phởn phơ lá diều
MỘT vùng yên ả nắng chiều
MẦU vàng lúa chín đáng yêu không nào!

TANG THƯƠNG

TÌNH chốn thôn trang bát nước đầy
CHÀNG cười trên đất chẳng trong mây
Ý mong cày ruộng niêu cơm trắng
THIẾP muốn ươm tơ sợi chỉ dài
AI tạo sa trường trai tráng thảm
SẦU chùm làng xóm má đào phai
HƠN bao đói khổ lòng tan nát
AI oán li tang những dáng gầy.
Trần Như Tùng

NỖI LÒNG

NGÀN câu thệ nguyện đến hồi
DÂU bể đã khiến xa rồi tình thơ
XANH xao lòng, bởi mộng mơ…
NGÁT trời giông bão, đứt tơ duyên diều
MỘT mình thơ thẩn đường chiều
MÀU phai nhạt, hết hương yêu khi nào?

SƯƠNG PHỤ

TÌNH em chất ngất giọt thương đầy
CHÀNG đã ruổi rong cuối nẻo mây
Ý đượm duyên nồng sao cất bước?
THIẾP ôm luyến nhớ suốt canh dài
AI vương tử biệt không tàn héo!
SẦU nhuốm sinh ly chẳng úa phai?
HƠN nửa đời yêu mong trọn ước
AI chưa vẹn nghĩa để hao gầy…
Thanh Song Kim Phú
July 03/2020

HÒN VỌNG PHU
-/-
NGÀN thu mấy kẻ lai hồi
DÂU đà héo lá, hết rồi ngày thơ
XANH xao giấc điệp mộng mơ
NGÁT mùi tục lụy, phất phơ bóng diều
MỘT thân tựa áng mây chiều
MÀU trời ảm đảm, phiêu diêu phương nào
-/-
TÌNH xưa năm tháng vẫn đong đầy
CHÀNG mãi xa vời tựa bóng mây
Ý hợp tâm đầu từ dạo ấy
THIẾP mơ mộng cũ suốt canh dài
AI còn mong nhớ, đâu nào dứt
SẦU đã ngập tràn, chẳng dể phai
HƠN mấy ngàn năm, thân hóa đá
AI thương, ai cảm, bóng trăng gầy

Thanh Trương
***
*THẾ THÁI NHÂN TÌNH-Thơ Chu Hà và Thơ Họa

THẾ THÁI NHÂN TÌNH

Thế thái nhân tình chán lắm thay
Nhìn đâu cũng thấy ác gian đầy
Con đường tơ lụa Tàu đang dựng
Chủ nghĩa toàn cầu Mỹ đã xây
Phục vụ nhân sinh đâu chẳng thấy
Lợi quyền trọc phú ngút trời mây
Công bình, bác ái thường nghe nói
Xa lắm người ơi chẳng chốn nầy !!!

Chu Hà

Thơ Họa:

THỜI THẾ ĐỔI THAY

Nhân tình trắng đổi lại đen thay
Dối trá lên ngôi khổ não đầy
Vì tước chức bao hèn đớn dựng
Bởi quyền tiền lắm bạo cường xây
Dân nghèo,lệ oán chan cùng đất
Nước nhược,tiếng hờn ngút tận mây
Bình đẳng,văn minh và tiến bộ
Nghênh ngang khẩu hiệu khắp nơi nầy…
Lý Đức Quỳnh
1/7/2020
***

https://hangoc2020.blogspot.com/

https://www.facebook.com/1sachile

https://www.facebook.com/Sachile-561905583845573/

sachilchannel:

https://www.youtube.com/channel/UCB2ncWMzJ2-URzgn3wnIfTQ?view_as=subscriber